Commentaria in Aristotelem Graeca et Byzantina

Vorstufe

Beschreibung Marc. gr. XI.22

Nachweis: Italien, Venedig, Biblioteca Nazionale Marciana, Marc. gr. XI.22 (coll. 1235)
Datierung:

Sec. XIII ex.

Beschreibstoff: Cart. orientale, di colore giallastro, ben collata. Non si osservano né vergures né pontuseaux.
Format: 240 × 170 mm
Folienzahl: ff. I, 189 (ma 188, giacché il f. 68 è caduto), I’.

Inhalt

  • (ff. 187V) 〈[Theodorus Prodromus], Carmina〉. Una descrizione dettagliata del contenuto è già in Papadimitriu, Ὁ Πρόδρομος τοῦ Μαρκιανοῦ, p. 104–112, che a sua volta riprende quella di Mittarelli. Vd. anche Magdalino, Manuel, p. 494–500.
    (1) ff. 123: 〈Ad Manuelem I imperatorem〉. Inc. 〈ἄ〉γε μοι χέλυς παλαιὰ ῥητορικῶν χειλέων, des. ἀλλ᾽ ἔφυς ὡραιότερος ἐκ τροπαιοφορίας. Ed. Miller, Revue Archéologique, n.s. 14.25, 1878, p. 251–255, 344–347.
    (2) ff. 23V: Carmen alterum ad Manuelem I imperatorem (tit. τοῦ αὐτοῦ· κατὰ ἀλφάβητον εἰς τὸν αὐτὸν βασιλέα περὶ τῆς αὐτῆς ὑποθέσεως). Inc. ἄγε καὶ πάλιν αὔγουστε ῥωμαίων αὐτοκράτορ, des. ἕνεκεν δόξης καὶ τιμῆς τῶν πατρικῶν σου σκήπτρων. Ed. Miller, Revue Archéologique, n.s. 14.25, 1873, p. 348, 415–419; ibid. 14.26, p. 23–24.
    (3) ff. 3V4: Carmen tertium ad Manuelem I imperatorem (tit. τοῦ αὐτοῦ· εἰς τὸν αὐτὸν βασιλέα ἐγκώμιον). Inc. καινόν μοι τὸ σελάγημα τῆς σήμερον ἡμέρας, des. ὡς ὑπερβαίνοντα τὸν χρόνον καὶ τὴν λήθην. Ed. Miller, Revue Archéologique, n.s. 14.26, p. 153–157.
    (4) ff. 48V: Carmen quartum ad eundem imperatorem (tit. τοῦ αὐτοῦ· εἰς τὸν βασιλέα περὶ τῆς αὐτῆς ὑποθέσεως). Inc. πάλιν καινὰ τεράστια καὶ πάλιν μεγαλεῖα, des. σὺνεὐτυχεῖ (sic) παρεκτενεῖ καὶ μεγαλάθλω τύχη. Ed. parziale in Miller, Recueil, p. 264–266, 282, 741–747.
    (5) ff. 8V10V: Ad eundem imperatorem, gratiarum actio (tit. ἕτερος λόγος εὐχαριστήριος εἰς τὸν αὐτὸν αὐτοκράτορα ἐπὶ τῆ δωρεᾶ τοὺς ἐν τοῖς μαγγάνοις ἀδελφάτου). Inc. ἤδη πάντων ἀπήλλαγμαι τῶν ἔξωθεν φροντίδων, des. θεός σοι πολυχρόνιον τὸ κράτος πρυτανεύσοι. Ed. Papadimitriu, Θεοδώρου τοῦ Προχοπροδρόμου, p. 16–27; Bernardinello, De Manganis, pp. 50–59.
    (6) ff. 10V12: Carmen aliud ad eundem imperatorem (tit. ἕτερος λόγος εἰς τὸν αὐτὸν αὐτοκράτορα, ὅτ’ ἐγένετο συμπλοκὴ μετὰ τοῦ σικελικοῦ στόλου καὶ τοῦ θεοσώστου ῥωμαϊκοῦ). Inc. ἐγὼ δέ τίνα σοι καινόν, des. ἡ σύμμαχος τοῦ κράτους σου καὶ περικεφαλαία. Ed. parziale in Miller, Recueil, p. 747–748.
    (7) ff. 1215V: Carmen aliud ad eundem imperatorem (tit. ἕτερος λόγος εἰς τὸν αὐτὸν αὐτοκράτορα ὅτε ἐκ μόνης τῆς αὐτοῦ ἐπιστατίας κατέπληηε τὸν κράλην καὶ νίκην ἧρεν ἀναίμακτον. Inc. ἂν ἐλεπτύνθης κάλαμε, ποτὲ πρὸς στιχουργίαν, des. ὠκεανοῦ τὰ ῥεύματα, τὰ πέρατα τοῦ κέντρου. Ed. parziale in Miller, Recueil, p. 748–752. Ed. integrale Rácz, Bizánci költemények, p. 25–42.
    (8) ff. 15V19: Carmen aliud ad eundem imperatorem (tit. ἕτερος λόγος εἰς τὸν αὐτὸν αὐτοκράτορα, διεξιὼν τὰ κατὰ κιλικίαν αὐτὴν γεγονότα ἀναιμωτεὶ κατορθώματα). Inc. ἄδει καὶ τέττιξ λιγυρόν μετὰ χειμῶνα μέλος, des. νυκτῶν ὠρίων ἄγρυπνε· καὶ γίγα χρυσοβόλει. Ed. parziale in Miller, Recueil, p. 230–231, 752–754; Papadimitriu, Ὁ Πρόδρομος τοῦ Μαρκιανοῦ, p. 144.
    (9) ff. 1921: Carmen aliud ad eundem imperatorem (tit. ἕτερος λόγος εἰς τὸν αὐτὸν αὐτοκράτορα, πλατύτερον διεξιὼν τὰ κατὰ ἀντιόχειαν αὐτοῦ βασιλικὰ κατορθώματα). Inc. τι δαι, ῥωμαίων σύγκλητε, τὰ κατὰ τὸν λατῖνον, des. καὶ σόφισμα καινότερον τῆς ἀριστείας ταύτης. Ed. quasi integrale in Miller, Recueil, p. 305–310.
    (10) ff. 2122V: Carmen aliud (tit. agg. in margine: λείπει τὸ τίτλον τούτου καὶ ἡ ἀρχὴ τῆς παρούσης ὑποθέσεως). Inc. κἀκ τῆς ἐπιστασίας σου μεταβαλοῦσα μόνης, des. καὶ τῷ μεγίστω θρόνω σου καὶ τῶ φρικτῶ σου κράτει. Ed. Miller, Recueil, p. 319–326.
    (11) ff. 22V23V: Carmen aliud ad eundem imperatorem (tit. τοῦ αὐτοῦ· εἰς τὸν αὐτὸν αὐτοκράτορα, ἐπὶ τῇ δωρεᾶ τοῦ ἐν τοῖς μαγγάνοις ἀδελφάτου). Inc. ἤδη που τρίτον ἤνυσται, κλάδε πορφύρας, ἔτος, des. καὶ τοῖς βαρβάρων αἵμασιν ὑπερεκτεθραμμένος. Ed. Papadimitriu, Θεοδώρου τοῦ Προχοπροδρόμου, p. 28–34; Bernardinello, De Manganis, p. 75–80.
    (12) f. 24RV: Carmen in imperatricis genethliacum (tit. ἐπὶ τῶ γενεθλίω τῆς βασιλίδος). Inc. καὶ πρὶν ὁ πρῶτος ἰσραὴλ ὁ παλαινομολάτρης, des. πῦρ ἐν ταῖς μάχαις κατ’ ἐχρθῶν ἐκπνεούσα φλογῶδες.
    (13) ff. 24V25V: Carmen in imperatricem (tit. προσφωνηματικός, ὅτε διὰ τὸ νοσῆσαι οὐ συνεξῆλθεν ἡ δέσποινα τῶ βασιλεῖ· ὕστερον δὲ διαγενομένη καὶ ἐξελθοῦσα τῆς βασιλίδος, κατέλαβεν ἔνθα καὶ ὁ αὐτοκράτωρ διῆγεν). Inc. δεῦρο μοι λύρα λογικὴ ῥητορικῆς μεθόδου, des. καὶ πλήρης κρηματίσειεν ἀκράτου φιλημάτων. Ed. parziale in Miller, Recueil, p. 756.
    (14) Ad imperatorem, supplicatio de adelphato in Manganis (tit. δεητήριος περὶ τοῦ ἐν τοῖς Μαγγάνοις ἀδελφάτου). Inc. καὶ πάλιν ὁ πανατυχὴς τολμῶν ὑπομιμνήσκω, des. ὡς δοῦλος δούλων ἔσχατος ὑπέμνησα τολμήσας. Ed. Papadimitriu, Θεοδώρου τοῦ Προχοπροδρόμου, p. 12–15; Bernardinello, De Manganis, p. 36–40.
    (15) ff. 2627: Ad imperatorem (tit. εἰς τὸν αὐτὸν αὐτοκράτορα, στιχουργῆσαι προστάξαντα). Inc. οἶδα πορφυροβλάστητε τὰ προτρήματά σου, des. τιθεὶς ὑπὸ τοὺς πόδας σου τὴν ἐπηρμένην δέρην. Ed. parziale in Papadrimitriu, Ὁ Πρόδρομος τοῦ Μαρκιανοῦ, p. 141–142.
    (16) ff. 27RV: Ad imperatorem (tit. ἔπαινος εἰς τὸν αὐτὸν αὐτοκράτορα δημηγοροῦντα). Inc. καὶ πάλιν αὐτοκράτορ μου καὶ πάλιν μονοκράτορ, des. τῶ παγκρατίστω κράτει καὶ τῶ σεπτῶ σου σκέπτρω. Ed. parziali in Miller, Recueil, p. 765; Papadrimitriu, Ὁ Πρόδρομος τοῦ Μαρκιανοῦ, p. 137–139.
    (17) ff. 2728: Ad imperatorem (εἰς τὸν αὐτὸν αὐτοκράτορα ἐν παιδιᾶ εὐφυῶς δορατίζοντα καὶ γενναίως μετὰ σημαίας ὑπερβολικῆς). Inc. ἀλλ’ οὐδ’ ἀλέξανδρος ἰδὼν τὸν ποταμὸν τὸν κύδον, des. τὴν νῦν μονοχρυσόβοτρυν ἐκ τῆς πορφυροβλάστου.
    (18) ff. 2829: Ad imperatorem, supplicatio de adelphato in Manganis (tit. εἰς τὸν αὐτὸν αὐτοκράτορα δεητήριος περὶ τοῦ ἐν τοῖς Μαγγάνοις ἀδελφάτου). Inc. κλάδε βλαστοῦ πορφυρανθοῦς ἀποδεδενδρωμένου, des. καὶ κράτος πολυχρόνιον μετὰ λαμπρῶν τροπαίων. Ed. Papadimitriu, Θεοδώρου τοῦ Προχοπροδρόμου, p. 3–9; Bernardinello, De Manganis, p. 40–45.
    (19) f. 29RV: Ad eundem imperatorem (tit. εἰς τὸν αὐτὸν). Inc. πολλῶν πολλάκις ἀφορμὰς γραφῶν ἐπορισάμην, des. mut. ἐγὼ δὲ κλεῖθρα χείλεσι τὰ τῆς σιγῆς ἐνθήσω [.... (nel mg. inf. del f. 29V è indicata la lacuna di un f., in latino). Ed. parziale in Miller, Recueil, p. 757.
    (20) ff. 3033: In Corradum III Germanicum (tit. aggiunto da mano recenziore: ἕτερος κατὰ κορράδου γερμ(ανικοῦ)). Inc. mut. ...] θρόνῳ δε ταυτόγλωσσον ἐγκαθιδρύσω, des. τῶν σοι κρατούντων εὐσεβῶν βασιλέων. Ed. vv. 140–143, 178–388 in Miller, Recueil, p. 220–225; altri passaggi alle p. 228–229, 757–758.
    (21) ff. 3334: Epithalamion (tit. ἐπάσματα εἰς τὸν γάμον τοῦ υἱοῦ τοῦ σεβαστοκράτορος τοῦ ἀοιδίμου κυροῦ ἀνδρονίκου τοῦ κομνηνοῦ). Inc. ὧραι τερπναὶ συνέλθατε, συνπνεύσατ(ε) καὶ μοῦσαι, des. καὶ τάφφε καὶ χαράκωμα τῆς ἑπταλόφου ῥώμης. Ed. E. Miller, Recueil, p. 288–293; Castellani, Epitalamio per le nozze di Giovanni Comneno, p. 18–30.
    (22) f. 34RV: Ad dominam Theodoram (tit. εἰς τὴν κυρὰν θεοδώραν τὴν τοῦ σεβαστοκράτορος καὶ τὸν σύζυγον αὐτῆς τὸν ἀδελφὸν τοῦ ῥηγὸς ἀλαμανίας). Inc. ἀλαμανία χόρευε καὶ σκίρτα καὶ λαμπρύνου, des. ὅτι καὶ τοῦ λυπήσαντος ἐφάνης εὐεργέτης. Ed. Neumann, Griechisch Geschichtschreiber, p. 65–68. (23) ff. 34V35: Epithalamion (tit. ἐπάσματα ἕτερα· εἰς τὸν υἱὸν τοῦ ἀοιδίμου σεβαστορκάτορος τὸν κυρὸν ἀλέξιον τὸν κομνηνόν). Inc. τίς ὁ λαμπρὸς συναρμοστὴς τῶν νεονύμφων τούτων, καὶ κομνηνόφυτον βλαστὸν ἐκ σεβαστοκρατόρων.
    (24) ff. 3537: Ad 〈Manuelem Comnenum〉 imperatorem (tit. ἀπὸ τῆς πόλεως εἰς τὸν αὐτοκράτορα ὅτε κατέλαβον οἱ ῥῆγες ὁ ἀλαμανίας καὶ ὁ φραγγίας). Inc. Ἀποβαλοῦσα, δέσποτα, τοῦ γήρους τὰς ῥυτίδας, δes. ὡς ἀναιμάκτῳ νικητῷ καὶ καθαρῷ τοῦ λύθρου. Ed. parziale in Miller, Recueil, p. 758–759.
    (25) ff. 3738: Carmen in eundem imperatorem (tit. εἰς τὸν αὐτόν· ὅτε πρώτως ἐστράτευσε κατὰ περσῶν). Inc. τὸ φίλοικτον τοῦ κράτους σου, des. ὥσπερ τις νέος ἰακὼβ νικήσας οὐ πτερνίσας. Edito parzialmente in Miller, Recueil, p. 759–761.
    (26) f. 38RV: Carmen in eundem imperatorem (tit. εἰς τὸν αὐτόν· ὅτε ἀπὸ σερβίας ἐπανέζευξε μετὰ νίκης). Inc. Ὥσπερ ἀγκάλας μητρικὰς ἀνοίξασα τὰς πύλας, des. εἰ μὴ τὸν αὐτοκράτορα καταφυγὴν ποιήσεις. Ed. Miller, Recueil, p. 761–763.
    (27) f. 38V: Carmen in imperatorem (tit. εἰς τὸν αὐτόν· ὅτε ἐμονομάχησε μετὰ τοῦ παλαμναίου σέρβου). Inc. Ὁ τάρας ἐκταράττεται καὶ δυσωπεῖ καὶ λέγει, des. ὁ μόνοις τοῖς βρυχήμασι νικῶν τοὺς ἀντιπάλους. Ed. Miller, Recueil, p. 763; Rácz, Bizánci költemények, p. 23–24.
    (28) ff. 38V39: Carmen in eundem imperatorem (tit. εἰς τὸν αὐτόν· ὅτε ἐγένετο ἡ ναυμαχία). Inc. κλάδε πορφύρας, κομνηνὲ μονάρχα, μονοκράτορ, des. καὶ τὴν αὐτῶν μετατροπὴν ἐθρήνησαν ἐκεῖσε. Ed. Miller, Recueil, p. 280–282.
    (29) f. 39RV: Carmen in diem natalem Porhyrogenitae (tit. ἐπάσματα ἐπὶ τῶ γενεθλίω τῆς πορφυρογεννήτου καὶ βασιλίδος). Inc. ὅρπηζ χρυσῆς βασιλικῆς κομνηνικῆς ἀμπέλου, des. ἐκ κάλυκος δεσποινικῆς βεβλαστηκότος ῥόδου. Ed. Miller, Recueil, p. 341–343.
    (30) ff. 39V40: Ad imperatorem, supplicatio de adelphato in Manganis (tit. δεητήριος περὶ τοῦ ἐν τοῖς Μαγγάνοις ἀδελφάτου). Inc. τὴν εὐσυμπάθητον ψυχήν, τὴν ἥμερον καρδίαν, des. τὸ τραχυνθὲν καὶ παχυνθὲν ἐκ παλαιᾶς ἐνδείας. Ed. Bernardinello, De Manganis, p. 36–39.
    (31) f. 40RV: Carmen in eundem imperatorem (tit. εἰς τὸν αὐτὸν αὐτοκράτορα ὅτε ἐπιστὰς τῶ δαννούβει καὶ εὑρὼν τὸν κράλην ἐκεῖθεν ἐκεῖθεν (sic), τοῦ αὐτοῦ δαννούβεως ἑτοιμασθέντος εἰς πόλεμον, αὐτίκα μετέβαλεν αὐτοῦ τὴν ὁρμήν, καὶ καταπτοήσας αὐτὸν κατηνάγκασε καὶ μὴ βουλόμενον ἐκκλίναι εἰς εἰρηνικὰς σπονδάς). Inc. ὁ πάλαι θρασυνόμενος καὶ ξίφος εὐτρεπίζων, des. μακαριστὸν εὐτύχημα καὶ νίκην ἐλογίσω. Ed. dei vv. 1–36 in Miller, Recueil, p. 763–764; ed. integrale in Rácz, Bizánci költemények, p. 43–46.
    (32) f. 41: Epithalamion in Irenem dominam (tit. ἄσματα εἰς τὸν γάμον τῆς κυρᾶς εἰρήνης τῆς θυγατρὸς τῆς ἐξηρημένης κομνηνῆς, τῆς πρώτης θυγατρὸς τοῦ ἀοιδίμου σεβαστοκράτορος κυροῦ ἀνδρονίκον τοῦ πορφυρογεννήτου). Inc. πάλιν λαμπρὸς ὑμέναιος, πάλιν δυὰς νυμφίων, des. ἀρίδηλος εὐδόκησις θεοῦ καὶ βασιλέως. Ed. Miller, Recueil, p. 764–765. (33) f. 41RV: Epithalamion in Theodoram Comnenam (tit. ἐπάσματα εἰς τὴν κυρᾶν θεοδώραν τὴν θυγατέρα τοῦ καίσαρος καὶ τῆς πορφυρογεννήτου κυρᾶς μαρίας τῆς πρώτης θυγατρὸς τοῦ ἀοιδίμου αὐτοκράτορος ῥωμαίων κυροῦ ἰωάννου τοῦ κομνηνοῦ). Inc. τίς ὁ φωστὴς ὁ δαδουχῶν καὶ τὴν παροῦσαν νύκτα, des. τροπαίων ἀνεγέρσεσι καὶ νίκαις ἀσυγκρίτοις. Ed. Castellani, Epitalamio per le nozze di Teodora Comnena, p. 10–33; cfr. anche Miller, Recueil, p. 765–766.
    (34) ff. 41V42: Carmen in imperatorem (tit. εἰς τὸν αὐτὸν αὐτοκράτορα κατασχόντα μετὰ θαύματος μεγάλου τὴν ὅλην κιλικίαν χωρὶς τῆς οἱασοῦν μάχης). Inc. Σκίρτα καὶ πάλιν, βασιλίς. ῥώμη μεγάλη νέα, des. ἐξόχως ὑπέρβαλες τοῖς ἀριστεύμασί σου. Ed. Miller, Recueil, p. 766–767; PG 1333, coll. 1350–1352.
    (35) ff. 42RV: Carmen ad imperatorem (tit. εἰς τὸν αὐτόν· περὶ τοῦ πρίγκιπος καὶ τῆς κατ’ ἀντιόχειαν βασιλικωτάτης προπομπῆς). Inc. τῆς βασιλίδος ἥλιος, κυπάριττε προφύρας, des. εἰς οἵαν ὁ παράφορος ἀντιοχείας πρίγκιψ. Ed. Miller, Recueil, p. 303–305.
    (36) ff. 42V43: Carmen ad eundem imperatorem (tit. εἰς τὸν αὐτὸν αὐτοκράτορα· ὅτε συμπεσόντος αὐτῶ τοῦ ἵππου ἐτρώθη τοῦ μηρόν). Inc. ποῖος τελχὶν χαιρέκακος, βάσκανος ποῖος δαίμων, des. καὶ ῥῦσαι με τοῦ σκώληκος τῆς συνεχοῦς φροντίδος. Ed. Bernardinello, De Manganis, p. 68–69.
    (37) f. 43: Carmen ad Manuelem Comnenum (tit. εἰς τὸν αὐτοκράτορα, μὴ πειθομένου τοῦ μεγάλου οἰκονόμου τῶν μαγγάνων, τοῦ ἁγίου κασιανοῦ, τάξαι με εἰς τὸ δωρηθέν μοι ἀδελφάτον παρὰ τοῦ κραταιοῦ καὶ ἁγίου ἡμῶν βασιλέως). Inc. πορφύρας ἐγκαλλώπισμα τῆς σὲ γαλουχησάσης, des. μόνον ἐμὲ τὸν δοῦλόν σου στυγνάζειν οὐχ ἁρμόζον. Ed. Papadimitriu, Θεοδώρου τοῦ Προχοπροδρόμου, p. 10–11; Bernardinello, De Manganis, p. 70–71.
    (38) f. 43RV: Carmen ad eundem imperatorem (tit. εἰς τὸν αὐτὸν αὐτοκράτορα· πρὸς τὸν δραξάμενον τῆς λέξεως τοῦ θερμουργοῦ, δινιστάμενον δὲ μὴ σημαίνειν τὸν θερμουργόν, τὸν δραστήριον καὶ θερμὸν περὶ τὸ ἐργάζεσθαι, ἀλλὰ τὸν μικρόψυχον καὶ ὀλίγωρον· ἐλέγχει γοῦν ὁ λόγος τὸν τοιοῦτον ὡς κακῶς ἐπιλαβόμενον τῆς σημασίας τοῦ θερμουργοῦ). Inc. ἀπέστω φθόνος, αὔγουστε, μακρὰν τοῦ βήματός σου, des. θρηνῶδες τι γρυλλίζουσιν οἱ μονιοὶ βληθέντες.
    (39) f. 43V: In idem argumentum (περὶ τῆς αὐτῆς ὑποθέσεως). Inc. τὰς ἀρετὰς μεσότητας καλοῦμεν στεφηφόρε, des. οὐδὲ νυγμοῦ συναισθανθεὶς ἐκ ταύτης τῆς τοξείας.
    (40) ff. 43V44: Carmen ad imperatorem (tit. δεητήριον εἰς τὸν αὐτὸν αὐτοκράτορα περὶ ζώσης ἀλώπεκος). Inc. οὐκ ἤκουσας, μονάρχα μου τοῦ δούλου σου τὴν νόσον, des. τὸν πῖθον ἀναπλάττοντα μετὰ τὸν κεραμέαν. Ed. Miller, Recueil, 351–353.
    (41) ff. 4447: Epithalamion (sine tit.), inc. 〈τ〉ίς ἡ παροῦσα χαρμονή, τίς ἡ λαμπρότης αὕτη, des. εἰς ἑκατὸν διήκουσαν ἐνιαυτοὺς τελείους. Ed. di solo 5 vv. in Papadimitriu, Ὁ Πρόδρομος τοῦ Μαρκιανοῦ, p. 128.
    (42) ff. 4749V: Carmen funebre ad Manuelem Anoman (tit. ἐπιτύμβιος αἶνος καὶ θρῆνος εἰς τὸν πανευτυχέστατον γαμβρὸν τοῦ ἀοιδίμου βασιλέως καὶ αὐτοκράτορος ῥωμαίων ἰωάννου τοῦ πορφυρογεννήτου κύριον μανουὴλ τὸν ἀνομᾶν). Inc. ὢ σῆς οἰκτρᾶς ἐπιδρομῆς τοῦ πονηροῦ τελχῖνος, des. καὶ συμμετάσχοις καὶ πάλιν συμψυχίας.
    (43) ff. 49V51V: Carmen ad imperatorem (tit. δεητηριοι πρὸς τὸν αὐτοκράτορα· ὡς ἀπὸ τῆς σεβαστοκρατορίσσης). Inc. ὥσπερ καπνὸς ἐξέλιπεν ὁ χρόνος τῆς ζωῆς μοῦ, des. τί με βιάζεις ἀπηχεῖν, ὅτι χαλκοῦ οὐκ ἔχω. Ed. Papadimitriu, Ὁ Πρόδρομος τοῦ Μαρκιανοῦ, p. 155–163.
    (44) ff. 51V52: Carmen de vita et mundo (tit. εἰς τὸν βίον καὶ εἰς τὸν κόσμον). Inc. τοῦ ξύλου τῆς παρακοῆς ὁ πρῶτος ἐν ἀνθρώποις, des. καὶ τὸ σαπρὸν καὶ τὸ σαθρὸν καὶ τὸ σεσαλευμένον.
    (45) ff. 52V53: Carmen de amore (tit. εἰς τὸν ἔρωτα). Inc. ἐξ ὀφθαλμῶν εἰς ὀφθαλμοὺς εἰπὲ πῶς ῥέεις, ἔρως, des. πάντως οὐδεὶς οὐδὲ πορὲ βαβαί σου τῆς ἀνάγκης. Ed. Petta, Ἄγνωστο βυζαντινὸ ἐρωτικὸ ποίημα τοῦ 12ου αἰώνα, p. 84–88.
    (46) ff. 53V56: Carmen ad 〈Mariam Comnenam〉 neptim imperatoris (tit. τῇ τῶν φυσικῶν ἡδονῶν ὑπερτέρα. τῇ σωφρονούση. τῆ λογικῆ τρυγόνι. παραινετικὸς εἰς γάμου κοινωνίαν). Inc. καταλιποῦσα σήμερον τὴν ἐκ τοῦ γένους δόξαν, des. ἥτις καὶ τοῖς ἐχέφροσιν εὐχῶν ἐστὶν ἀξία.
    (47) ff. 5657V: Carmen in Irenem Alexii uxorem (tit. εἰς τὴν σεβαστοκρατόρισσαν θρηνητικὸς λόγος, ὅτε ὁ βασιλεὺς προσέταξεν ἐξελθεῖν τὸν λοῖσθον υἱὸν τοῦ σεβαστοκράτορος τὸν κομνηνὸν κυρὸν ἀλέξιον ἔτι νέον ὄντα εἰς τὸ ταξείδιον). Inc. πάλιν σκηπτὸς καὶ κεραυνὸς καὶ καταιγὶς ὀδύνης, des. καὶ εὐτυχῆ τὸ σύμφωνον ὑπὲρ ὀρφέως λύραν. Ed. parziale in Miller, Recueil, p. 768–769.
    (48) ff. 57V59: Carmen in filium Andronici (tit. εἰς τοῦ σεβαστοκράτορος τὸν υἱὸν τὸν πρωτοσεβαστὸν καὶ πρωτοβεστίαριον· ἀποσταλέντα ἀπὸ τοῦ ταδειδίου παρὰ τοῦ βασιλέως εἰς τὴν μεγαλόπολιν). Inc. δότε φησὶν ὁ σολομὼν τοῖς λυπουμένοις οἶνον, des. πρὸς ἄκρατον γλυκύτητα καὶ γεῦσιν λειοτάτην. Edizioni parziali in Miller, Recueil, p. 769 e Papadimitriu, Ὁ Πρόδρομος τοῦ Μαρκιανοῦ, p. 128–129.
    (49) ff. 5961: Carmen ad 〈Eudociam Andronici Comneni filiam〉 (sine tit.). Inc. πρὸ μὲν μικροῦ φιλόσοφον ἠλάλαξεν ἡ σάλπιγξ, des. κἂν εὐάρεστου προσήνεγκας θυσίαν. In margine si legge l’indicazione (di mano dello stesso copista) λείπει τὸ τέλος. Ed. parziale in Miller, Recueil, p. 769–770.
    (50) ff. 6163: Carmen in mortem 〈Ioannis Comneni〉 (sine tit.). Inc. mut. (in margine si legge, di mano del copista principale, λείπει ἡ ἀρχή) ...] καὶ τεφρωθεὶς καὶ φυλαχθεὶς ἀφθόρως, des. λεπτὸν διασυρίζουσαν, αὔραν ἐνστάξας δρόσου. Ed. parizale in Miller, Recueil, p. 770–771.
    (51) ff. 6364: Carmen in filium Andronici Comneni (tit. προσφωνηματικὸς εἰς τὴν πάντιμον κομνηνήν, τὴν θυγατέρα τοῦ ἀοιδίμου σεβαστοκράτορος κυροῦ ἀνδρονίκου καταλαβοῦσαν ἀπὸ τοῦ ταξειδίου, πενθοῦσαν ἔτι τὴν ἑαυτῆς μητέρα τὴν σεβαστοκρατόρισσαν). Inc. καὶ σάλπιγξ ἀλαλάζουσα καὶ κύμβαλα προτοῦντα, des. ὅθεν ἡ βάσις τῶν πιστῶν, τῶν βάσσων ἠ προστάτης. Ed. parziale in Miller, Recueil, p. 771.
    (52) ff. 6465: Ad Cantacuzenum generum Andronici sebastocratori (tit. προσφωνηματικὸς εἰς τὸν γαμβρὸν τοῦ ἀοιδίμου σεβαστοκράτορος, τὸν καντακουζηνόν, ἐπιγαμβρευθέντα θελήσει τοῦ αὐτοκράτορος, εἰς τὴν κομνηνήν, τὴν πρώτην θυγατέρα τοῦ σεβαστοκράτορος κυροῦ ἀνδρονίκου). Inc. Ἐσήμανε καὶ παμπρεπὴς ἀσπὶς τὸν ἀχιλλέα, des. τῶν ἀνδραθημάτων σου καὶ προτερημάτων. Ed. parziale in Miller, Recueil, p. 771–772.
    (53) ff. 6566: Carmen in Cantacuzenum (sine tit.). Inc. τριττὴν καὶ τὴν δίαστασιν τῶν ὑφεστώτων οἶδα, des. κωδώνων εὐοιζότερον ἐναπηχοῦντα μέλος. Ed. dei vv. 11–13 in Miller, Recueil, p. 192.
    (54) f. 66RV: In Comnenam filiam sebastocratoris (tit. προσφωνηματικὸς εἰς τὴν κομνηνὴν τὴν θυγατέρα τοῦ ἀοιδίμου σεβαστοκράτορος ἐπανελθοῦσαν ἀπὸ τοῦ ταξειδίου καὶ εὑροῦσαν τὴν σεβαστοκρατόρισσαν ἐν τῶ παντοκράτορι). Inc. χαίροις σεβαστοκράτορος ὁλόφωτε σελήνη, des. καὶ χάριν ταύτη κόμιζε χαρᾶς ἀνεκλαλήτου.
    (55) ff. 66V67: In Irenem uxorem Andronici (tit. προσφωνηματικὸς εἰς τὴν σεβαστοκρατόρισσαν· ὅτε ἡ κυρὰ θεοδώρα ἡ θυγάτηρ αὐτῆς, ἡ συζευχθεῖσα τῶ ἀδελφῶ τοῦ ῥηγὸς ἀλαμανίας ἐπανέζευξεν ἀπὸ τοῦ ταξειδίου μετὰ τῆς αὐταδέλφης αὐτῆς τῆς κομνηνῆς, ἔτι μητρὸς αὐτῶν ἐν τῶ παντοκράτορι διαγούσης). Inc. εἶδες ὑψίσου δύναμιν, εἶδες δικαίαν κρίσιν, des. καὶ συνεχῆ τὸν ἔλεον κυΐσκεις καθημέραν. Ed. dei vv. 1–8 in Miller, Recueil, p. 772.
    (56) f. 67V: Carmen in vestem auream (tit. εἰς ἀντιοχιτικὸν ἱμάτιον χρυσοῦν ἔκφρασις· ἡ δὲ ὑπόθεσις τοῦ λόγου· ἔπαινος τῆς κόρης τῆς πρώτης θυγατρὸς τῆς κομνηνῆς τῆς θυγατρὸς τοῦ ἀοιδίμου σεβαστορκάτορος, κυροῦ ἀνδρονίκου τοῦ πορφυρογεννήτου, τῆς κυρᾶς εἰρήνης· καὶ αἴτησις ὑπὲρ τοιούτου ἱματίου). Inc. ἀντὶς δευτέρα τοῦ φωτός, σελάγημα σελήνης, des. ὁ νοῦς ἡ φρὴν ἡ σύνεσις ἡ τῶν φρενῶν ὀξύτης.
    (57–59) f. 68RV: il contenuto del foglio caduto si ricava dalla trascrizione di E. Miller nel Par. suppl. gr. 1219, p. 408–412:
    (57) f. 68: In idem argumentum (tit. εἰς τὴν αὐτὴν ὑπόθεσιν). Inc. ὁ τοῦ κεστοῦ χρυσαυγοῦς μεμεστωμένος λόγος, des. τῷ χρυσαυγεῖ δὲ μάλιστα καταλελαμπρυσμένον.
    (58) f. 68: In sebastocratorissam (tit. δεητήριος εἰς τὴν σεβαστοκρατόρισσαν ἐπὶ ὀργὴν κινηθεῖσαν κατ’ ἐμοῦ διὰ τὸ ἀτυχῆσαί με ἔν τινι δουλείᾳ αὐτῆς). Inc. ἤδη τὸ νέγος λύεται, λεπτύνεται τὸ πάχος, des. τὸ δὲ γηράσαν καὶ φθαρὲν ἀφανισμοῦ πλησίον.
    (59) f. 6869V: In sebastocratorissam (tit. λόγος παριστῶν τὸ πάθος τῆς σεβαστοκρατορισσης, καὶ τὴν νόσον ἣν ἐνόσησεν ἐν τῇ μονῇ τοῦ παντοκράτορος διάγουσα). Inc. οὐδὲν τυραννικώτερον ἐστὶ τῆς ἀτυχίας. Il testo si legge solo nel Parigino fino al v. 126: τοὺς ὀφθαλμοὺς γὰρ τὸ δριμὺ τοῦ πάθους ὑποστέλλει. Il f. 69 inizia col v. 127: καὶ δείκνυσι τὸν νάρκισον ὠχρὸν τεταραγμένον; des. αὐτὸς γὰρ πρῶτος νοῦς ἐστι καὶ γνῶσις καὶ σοφία.
    (60) ff. 69V70V: Carmen in Isaaci Comneni filium vulneratum (tit. μονωδία ἐπὶ τῶ σεβαστῶ τῶ υἱῶ τοῦ κυροῦ ἰσαακίου τοῦ σεβαστοῦ, τῶ συζύγω τῆς σεβαστῆς της βασιλίσσης, πληγέντι ξίφει τὴν χεῖρα). Inc. καὶ τίς ἐκεῖνος ὁ τελχὶν ὁ βάσκανος, des. καὶ στέφανον ἀτίμητον ἀπὸ τῆς κορυφῆς μου. Ed. parziale in Miller, Recueil, p. 772–774.
    (61) f. 71RV: Carmen in sebastocratorissam (tit. τοῦ προδρόμου πρὸς τὴν σεβαστοκρατόρισσαν δεητήριος). Inc. ὁ πάντων εὐτελέστερος καὶ πενιχρός σου δοῦλος, des. μηδὲ τὴν προσδοκίαν μου ματαίαν ἀποδείξης. Ed. parziale in Papadimitriu, Ὁ Πρόδρομος τοῦ Μαρκιανοῦ, p. 130–131.
    (62) ff. 71V72: Carmen in sebastocratorissam (tit. λόγος εἰς τὴν σεβαστοκρατόρισσαν· ποιοῦντος αὐτοῦ δικαστὴν ἐν τούτω αὐτὴν περὶ τοῦ αδελφάτου, ὅπερ ὑπέσχοντο αὐτῶ οἱ αὐθένται αὐτοῦ, ἢγουν ὁ σεβαστοκράτωρ καὶ αὐτὴ ἡ σεβαστοκρατόρισσα). Inc. ἄκουσον, δέσποινα μουσῶν καὶ μοῦσαι καλλιόπη, des. δεσποινικῆς καὶ φυσικῆς ἀγαθοσύνης οἶκτος. Ed. dei vv. 33–51 in Papadimitriu, Ὁ Πρόδρομος τοῦ Μαρκιανοῦ, p. 119–120.
    (63) ff. 7273: Carmen ad filiam Theodorae (tit. παρηγορητικὸς τῆ θυγατρὶ τῆς πορφυρογεννήτου κυρᾶς θεοδώρας τῆς αὐταδέλφου τοῦ αὐτοκράτορος ῥωμαίων τοῦ πορφυρογεννήτου κυροῦ ἰωάννου, τῆ συζύγω τοῦ καμύτζη, ἐξ αἰτήσεως εὐνούχου τινὸς οἰκειοτάτου ἀνθρώπου αὐτῆς). Inc. ἡ νῦν καταλαβοῦσα σε ζημία, δέσποινά μου, des. κοιμίσας τε τὸν κλύδωνα παράσχοι σοι γαλήνην. Ed. Miller, Recueil, p. 503–506.
    (64) ff. 7374V: Carmen idem argumentum (tit. μονωδία ἐπὶ τῆ αὐτῆ ὑποθέσει). Inc. δέχου καὶ πάλιν, δέσποινα, δευτέραν μονωδίαν, des. καὶ βακτηρία συμπαθῆ στηρίξαι τὴν ἰσχύν σου. Ed. Miller, Recueil, p. 506–511.
    (65) f. 74V76: Epitaphius in Antiochum (tit. ἐπιτάφιος ἐπὶ τῶ ἀντιόχω τελευτήσαντι καὶ παραμυθητικὸς ὁμοῦ τῆ συζύγω αὐτοῦ καὶ θυγατρί· τῆ δὲ ἀληθεία λόγος δεικνὺς πῶς δεῖ πενθήρεις γράφειν λόγους, ἐπὶ τοῖς ἀποιχομένοις· οὐδὲ γὰρ ἀνάγκη μοι τὶς τοῦτον πρὸς γυναῖκα γράφειν γραμμάτων ἀμέτοχον· καὶ ἄλλως μὴ δυναμένην ἐπιβάλλειν πλοκαῖς λόγων). Inc. καὶ πάλιν κάλαμος ὀξὺς ὀξυγραφὼν τὸ πένθος, des. καὶ διττοστόλιστον αὐτῆς τὸν σύζυγον δεικῦσαν. Ed parziale in Miller, Recueil, p. 518–519 e Loukaki, Contribution, p. 195–198.
    (66) f. 77RV: Epistola ad sebastocratorissam (tit. ἐπιστολὴ πρὸς τὴν σεβαστοκρατόρισσαν δι’ ἰάμβων παρηγορητική). Inc. mut. [τὸ ....] τῆς ἄκρας ἀθυμίας, des. ὦ καρτερικὴ καὶ μεγαλόνους φύσις.
    (67) ff. 77V78V: Carmen in sebastocratorissam dictum in templo Deiparae (tit. στίχοι ἐν τῶ ναῶ τῆς ὑπεραγίας θεοτόκου, τῆς ἐν τοῖς τοῦ κύρου, ἀποστοματισθεύτες κατὰ τοὺς καιροὺς καθ’ οὓς ἀτυχῶς εἶχεν ἠ συζευχθεῖσα τῶ σεβαστοκράτορι κυρῶ ανδρονίκω τῶ πορφθρογεννήτω συνετωτάτη σεβαστοκρατόρισσα). Inc. τί ταῦτα παστὰς ἀθανάτου νυμφίου, des. τὸν εὐλογητὸν θὲς κεφαλὴν τοῦ λόγου.
    (68) ff. 78V79: Carmen in diem festum sebastocratorissae in templo Deiparae dictum (tit. ἕτεροι ἐν τῶ αὐτῶ ναῶ ἀναγνωσθέντες ἑορταζούσης τῆς σεβαστοκρατορίσσης· ὑπόθεσις δὲ τούτοις τοῖς ἰαμβίοις (sic) ἡ θλίψις αὐτῆς). Inc. ἴσως ὁρῶντες ὦ παρόντες τὰ σέλα, des. ἐν τῶ κατ’ αὐτὴν ἐμφόβω καὶ συντρόμω.
    (69) f. 79RV: In festum sebastocratorissae (tit. καὶ οὗτοι ἐν τῶ αὐτῶ ναῶ, ἐν ἑορτῆ σεβαστορκατορισση). Inc. δεῦρο, προφῆτα, τὴν κιθάραν ἁρμόσης, des. τὸ χρύσεον μέλλει γὰρ ἠχῆσθαι στόμα. Ed. parziale in Miller, Recueil, p. 524–525.
    (70) f. 79V80: In idem argumentum (tit. καὶ αὗτοι ἐν τῶ αὐτῶ ναῶ τῆς παρθένου καὶ διὰ τὴν αὐτὴν ὑπόθεσιν). Inc. σάλπιγγος ἦχος ἐν σινᾶ κράζω μέγα, des. ὡς ἀλαλάζοι καὶ θεοῦ σάλπιξ μέγα.
    (71) f. 80: In idem argumentum (tit. καὶ αὗτοι ἐν τῶ αὐτῶ ναῶ τῆς παρθένου καὶ διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν). Inc. φύσει τὸ θεῖον ἀργὸν εἰς τιμωρίαν, des. προάγγελόν μοι πραγμάτων ἐαγγέλων.
    (72) f. 80RV: Carmen in templo Deiparae dictum (tit. οἱ παρόντες στίχοι ἀνεγώσθησαν ἐν τῶ ναῶ τοῦ οἴκου τῆς σεβαστοκρατορίσσης ἐν τῶ τοιούτω ναῶ καὶ ἑορταζομένης καὶ τῆς ὑπεραγίας θεοτόκου τῆς ὁδηγητρίας). Inc. ἰδοὺ βρύσις ψύχουσα βροσμὸν καρδίας, des.. Ed. Miller, Poésies inédites, p. 20-24.
    (73) ff. 80V81: Carmen aliud in eodem templo dictum (tit. καὶ οὗτοι ἐν τῶ αὐτῶ ναῶ ἀνεγνώσθησαν). Inc. τὸ μὲν παραδόμημα τοῦ χρόνου ῥέον, des. τὸν εὐλογητὸν εὐλογήσας δεσπότην. Ed. Miller, Poésies inédites, p. 24–27.
    (74) f. 81: Aliud in idem argumentum in eodem templo dictum (tit. καὶ οὗτοι ἐν τῶ αὐτῶ ναῶ καὶ τὴν αὐτὴν ὑπόθεσιν). Inc. καὶ πάλιν οἰκτρός εἰμι καὶ τεθλιμμένος, des. τὰ μωσέως ῥήματα τὰ κεκρυμμένα. Ed. Miller, Poésies inédites, p. 27–30.
    (75–82) ff. 81RV: Epigrammata octo iamb. (tit. 75: εἰς τὴν ὑπεραγίαν θεοτόκον, τὴν ἐν τῆ σεβασία μονῆ τῆς πέτρας· ἐκ αἰτήσεως γεγονότες τοῦ ἐν μακαρία τῆ λήξει γεγονότος κυροῦ ἰωάννου τοῦ καθηγουμένου; tit. 76–82: εἰς τὴν αὐτήν). Ed. Miller, Recueil, p. 544–547.
    (83) f. 81V: Epigramma iambicum in Nativitatem Christi (tit. εἰς τὴν γέννησιν τοῦ κυρίου ἡμῶν ἰησοῦ χριστοῦ). Inc. ὡς ὑπὲρ ἀνθρώπινον ἡ γραφὴ λόγον, des. ὡς εὐπρέπειαν τοῦ σεβασμίου δόμου. Ed. Miller, Poésies inédites, p. 30–31.
    (84) f. 81V: Epigramma iambicum de Hypapante (εἰς τὴν ὑπαπαντήν). Inc. τί τοῦτο παστὰς ἀθανάτου νυμφίου, des. ἀλλὰ πρὸ ταύταις τὴν ἐπίδοσιν πλέον. Ed. Miller, Poésies inédites, p. 31–32. (85–88) Epigrammata quatuor (tit. 85: οὗτοι οἱ στίχοι ἐγένοντο εἰς τὴν χαιρετισμόν, τὸν ἐν τῶ ναῶ τοῦ πανσεβάστου ἐκείνου πρωτοσεβαστοῦ, τοῦ ὑιοῦ τοῦ σεβαστοκράτορος ἰσαακίου; tit. 86–88: εἰς τὸν αὐτόν). Ed. Miller, Poésies inédites, p. 32–33.
    (89) f. 82: In enchirium imaginis Deiparae Hagiosoritissae (tit. οὗτοι οἱ στίχοι εἰσὶ γεγραμμένοι ἐν τῶ ἁγίω ἐγχειρίω, τῶ κρεμαμένω ἔμπροσθεν τῆς ὑπεραγίας θεοτόκου τῆς ἁγιοσοριτίσσης). Inc. ἐκ σοῦ τὸ πᾶν μοι φωτὸς ἁγνὴ λυχνία, des. σεβαστοκρατόρισσα τῆ βασιλίδι.
    (90) f. 82: In tectum ecclesiae Deiparae Hagiosoritissae (tit. εἰς τὴν σκέπην τῆς αὐτῆς ὑπεραγίας θεοτόκου τῆς ἁγιοσοριτίσσης γενομένην καὶ αὐτὴν παρὰ τῆς σεβαστοκρατορίσσης). Inc. σκέπην σε γινώσκουσα τοῦ κόσμου κόρη, des. σεβαστοκρατόρισσα λάτρις εἰρήνη. Ed. Miller, Poésies Inédites, p. 34–35.
    (91) f. 82: In enchiridium s. Deiparae Hodegetriae ab Irena sebastocratissa oblatum (tit. καὶ οὗτοι οἱ στίχοι εἰς ἅγιον ἐγχείριον τῆς ὑπεραγίας θεοτόκου τῆς ὁδηγητρίας γεγονὸς καὶ αὐτὸ παρὰ τῆς σεβαστορκατορίσσης). Inc. ἄβυσσος ὤφθης χαρίτων παρθένε, des. σὺ δ’ ἀντιδοίης τῶν ἀναγκῶν μοι λύσιν. Ed. Miller, Recueil, p. 692.
    (92) f. 82: In enchirium imaginis Deiparae Basiotissae (tit. εἰς ἐγχείριον τῆς ὑπεραγίας θεοτόκου τῆς βασιωτίσσης γεγονὸς παρὰ τῆς σεβαστορκατορίσσης). Inc. τραγωδίας ἄξιον οὐδὲν ἐν βίῳ, des. σεβαστοκρατόρισσαν οἰκτρὰν εἰρήνην. Ed. Miller, Poésies inédites, p. 36.
    (93) f. 82: In enchirion Deiparae Cyriotissae (tit. ἕτεροι εἰς ἅγιον ἐγχείριον τῆς ὑπεραγίας θεοτόκου τοῖς ἐν τοῖς κύρου, γεγονὸς παρὰ τῆς σεβαστοκρατορίσσης). Inc. ἄν τις ποταμὸς καὶ ῥύμη τῶν ῥευμάτων, des. σεβαστοκρατοῦς ἀνδρονίκου σύζυγος. Ed. Miller, Poésies inédites, p. 36.
    (94) f. 82V: In enchirium Deipaeae Peges (tit. ἕτεροι εἰς ἅγιον ἐγχείριον, γεγονὸς παρὰ τῆς αὐτῆς σεβαστοκρατορίσσης ἐν τῆ ὑπεραγία θεοτόκω τῆς πηγῆς). Inc. ἄκουε καὶ νῦν τοῦ δαβίδ ἡ θυγάτηρ, des. σεβαστοκρατοῦς ἀνδρονίκου δεσπότου. Ed. Miller, Poésies inédites, p. 36–37.
    (95–96) f. 82V: Epigrammata duo in velamen calicis ab Irena sebastocratorissa oblatum (tit. 95: εἰς ἅγια ποτηροκαλύμματα γεγονότα παρὰ τῆς σεβαστοκρατορίσσης; tit. 96: εἰς τὸ αὐτό). Ed. Miller, Poésies inédites, p. 37–38.
    (97) f. 82V: In enchirium Deiparae a Maria Comnena oblatum (tit. εἰς ἅγιον ἐγχείριον γεγονὸς παρὰ τῆς ὑπερτίμου κομνηνῆς τῆς θυγατρὸς τοῦ ἀοιδίμου σεβαστοκράτορoς κυροῦ ἀνδρονίκου). Inc. τί σοι προσοίσω τῆ γαλουχῶ παρθένω, des. καὶ τοῦ γένους στήριξιν ἡδραιωμένην. Ed. Miller, Poésies inédites, p. 37–39.
    (98) f. 82V: In enchirium a Maria Comnena Andronici filia oblatum (tit. ἕτεροι εἰς ἅγιον ἐγχείριον γεγονὸς καὶ αὐτὸ παρὰ τῆς αὐτῆς). Inc. ἐπεί σε καὶ πρόμαχον εὗρεν ἐν μάχαις, des. ὃς ἔσχε τιμὴν τῶν σεβαστῶν τὸ κράτος. Ed. Miller, Poésies inédites, p. 40 (con primo verso errato, confluito anche in I. Vassis, Initia carminum Byzantinorum, Berlin–New York 2005, p. 246).
    (99) f. 82V: In laminam argenteam (tit. εἰς λάμναν (sic) ἀργυρᾶν γεγονυίαν εἰς τὴν ὑπεραγίαν θεοτόκον τῆς βλαχερνιτίσσης· παρὰ τῆς ὑπερτίμου κομνηνῆς). Inc. κἂν πάντα κόσμον σοι πσοσοίσω, παρθένε (i primi 6 vv. sono integrati a margine dal copista), des. παραστάτην ἔχειν σε τὴν καὶ προστάτην. Ed. Miller, Poésies inédites, p. 40–41.
    (100–101) f. 82V: Epigrammata duo in flammula Ioannis protosebasti (tit. 100: εἰς τὸ φλάμουλον τοῦ προτοσεβαστοῦ; tit. 101: ἕτεροι πάλιν εἰς τὸ αὐτό). Ed. Miller, Recueil, p. 583.
    (101bis) f. 83: Ultimi tre versi di un carme mutilo (caduta di un foglio fra questo e il precedente). Inc. τῶ πρεσβυτάτω τῶν σεβαστοκρατόρων, des. δυσδαιμόνων πάντων τε δυστυχεστέρα (non segnalato da Mioni).
    (102) f. 83: Ad Irenam sebastocratorissam (tit. οὗτοι πρὸς τὴν αὐτοκρατόρισσαν τὴν πανσεβαστοκρατόρισσαν, πρὸς τὸν ὠκεανόν). Inc. σὺ μὲν κυκλοῖς ἅπασαν ὡς ζώνη χθόνα, des. ἐν οἷς διήκεις πᾶσιν οἶκτρον ἐκχέει. Ed. Miller, Poésies inédites, p. 41–42.
    (103) f. 83: Praefatio in lectionem Clementinorum (tit. οὗτοι οἱ στίχοι ἀνεγώσθησαν ἐν τῶ ναῶ τῆς ὑπεραγίας θεοτόκου ὁδηγητρίας, ἀναγινωσκομένων παρ’ αὐτῶ τῶν κλημεντίων). Inc. τὸ κλῆμα καινὸν ἀλλὰ καὶ βότρυς ξένος, des. ποτήριον γάρ ἐστι τὸ σωτηρίου.
    (104–107) f. 83: Epigrammata quattuor (tit. 104: εἰς σταύρωσιν; tit. 105: εἰς ἀποκαθήλωσιν; tit. 106: εἰς τὸ αὐτό; tit. 107: εἰς ἀνάγνωσιν τοῦ ἁγίου γρηγορίου τοῦ θεολόγου). Ed. Miller, Poésies inédites, p. 44–46.
    (108) ff. 8385V: In Irenam Andronici sebastocratoris uxorem (tit. τοῦ αὐτοῦ εἰς τὴν σεβαστοκρατόρισσαν). Inc. ὡσεὶ προκύψας ἐν θαλάμου πυρίνου, des. ἀκαρύκευτον ἀβλαβῆ δαιτουργίαν. Ed. parziali in Miller, Recueil, p. 530–531, 571, 597–598, 614, 649–650; Papadimitriu, Ὁ Πρόδρομος τοῦ Μαρκιανοῦ, p. 124–127, 133.
    (109) f. 85V: In grammaticum quendam infelicissimum (tit. εἰς τινὰ γραμματικὸν ἄριστον· ἀτυχέστατον δέ). Inc. ὦ θρέμμα μουσῶν· ὦ φυτὸν καλλίοπης, des. οὓ μερρά σοι κίρνησιν, ἢ στὺξ θανάτου. Ed. Miller, Recueil, p. 630–631. (110–112) f. 85V: Epigrammata tria in imaginem S. Theodori stratelatis (tit. 110: εἰς τὸν ἅγιον θεόδωρον τὸν στρατηλάτην; tit. 111–112: εἰς τὸν αὐτόν). Ed. Miller, Poésies inédites, p. 46–47.
    (113–114) f. 85V86: Epigrammata duo de Theodoro Tirone et Theodoro Stratelate (tit. 113: οἱ ἅγιοι θεόδοροι ὁ τήρων (sic) καὶ ὁ στρατηλάτης πρὸς ἀλλήλους· φασὶ ταῦτα ὑπὲρ τοῦ μαχατάρη ἰωάννου; tit. 114: οἱ αὐτοί). Ed. Miller, Poésies inédites, p. 47–48.
    (115–118) f. 86: Epigrammata quattuor in s. Ioannicium (tit. 115: πρὸς τὸν ἅγιον ἰωαννίκιον ἀπὸ τοῦ μοναχοῦ ἰωαννικίου τοῦ λαγαρᾶ; tit. 116: εἰς τὸν αὐτὸν ἅγιον; tit. 117–118: εἰς τὸν αὐτόν). Ed. Miller, Poésies inédites, p. 48–49.
    (119) f. 86: in Deiparam (tit. εἰς τὴν ὑπεραγίαν θεοτόκον). Inc. ἐξ ἀνθράκων πνεύματος ἐξανημμένων, des. θύτα ποφώνει λοιπὸν ἐκ τῶν ἀδύτων. Ed. Miller, Poésies inédites, p. 50–51.
    (120) f. 86: In adnuntiationem Deiparae (tit. εἰς τὸν χαιρετισμὸν τῆς ὑπεραγίας θεοτόκου). Inc. ἔοικε καὶ νοῦς ἐκ μόνης τῆς ἰδέας, des. τοὺς ὑπὸ τὴν σὴν δεξιὰν κεκλιμένους. Ed. Miller, Poésies inédites, p. 51–52.
    (121) f. 86V: Versus sepulchrales e parte filiae Straboromani in fratres suos (tit. ἐπιτύμβιοι ἀπὸ τῆς θυγατρὸς τοῦ ἀδομένου ἐκείνου στραβορωμανοῦ, πρὸς τοὺς τρεῖς αὐταδέλφους αὐτῆς θρηνολογουμένης, ὡς ἐκείνη συνήγαγε πρὶν διεστώτα τὰ λείψανα ἐν ἑνὶ τόπῳ). Inc. ἂν εὐστολίαν δυστυχεστάτην ἔγνως, des. ἂν μὴ με νικόλαος αὐτῶ ποσλάβοι. Ed. Miller, Poésies inédites, p. 52–53.
    (122) f. 86V: In sepulchrum Romani Straboromani protoproedri (tit. εἰς τὸν στραβορωμανόν). Inc. μαθεῖν θεατὰ τὰ γεγραμμένα θέλεις, des. εἰς οὐρανίας τοῦτον εἰσάξαις πύλας. Ed. Miller, Poésies inédites, p. 53–54.
    (123) f. 86V: In sepulchrum filii Georgii Radeni e parte patris (tit. ἐπιτύμβιοι). Inc. ὢ πῶς προκύψαν ἄνθος εὐθὺς ἐρρύη, des. ὅπου βασιλεὺς ἐστὶν ἐσκηνωμένος. Ed. Miller, Poésies inédites, p. 54–55.
    (124) f. 86V: Versus sepulchrales e parte filiae Manuelis Anemae defuncti (tit. ἐπιτύμβιοι ἐκ προσώπου τῆς θυγατρὸς τοῦ δεσπότου τοῦ ἀποιχομένου ἀνεμᾶ καὶ τῆς κυρᾶς θεοδώρας, ἥτις συνεζεύχθη τῶ ἀγγέλω). Inc. des. ζητεῖς πυθέσθαι τὰς ἐμὰς ἀρχὰς ξένε, des. ὅσοι τὰ χρηστὰ σοὶ συνεύχοντα μόνα. Ed. Miller, Poésies inédites, p. 55–57.
    (125–128) f. 87: Epigrammata quattuor in pontem Abydi (tit. 125: εἰς τὴν γέφυραν τὴν ἐν τῶ τῆς ἀβύδου πορθμῶ παραδόξω παρὰ τοῦ κρατίστου αὐτοκράτορος κυροῦ μανουὴλ τοῦ πορφυρογεννήτου γεγονυῖαν; tit. 126–128: εἰς τὴν αὐτήν). Ed. 125–126: Miller, Recueil, p. 541–542; 127–128: Miller, Poésies inédites, p. 57–58.
    (129–144) f. 87RV: Epigrammata sedecim in senem qui puellam uxorem duxit (tit. 129: στίχοι εἰς γέροντα λαβόντα νέαν γυναῖκα; tit. 130–144: εἰς τὸν αὐτόν). Ed. Miller, Poésies inédites, p. 58–63.
  • (f. 87V) Stephanus Meles, Epigramma in Tzimisken (tit. τοῦ μέλητος εἰς τὸν τζιμισκήν). Ed. Miller, Poésies inédites, p. 63–64; Ed. Cougny, Epigrammatum Anthologia Palatina cum Planudeis et appendice nova [...], III, Parisiis 1890, libr. III nr. 260; Hörandner, Miscellanea, p. 115.
  • (f. 87V) Iohannes metr. Euchaitarum, Carmina. (1) In ascensionem (tit. ἰωάννου πρωτοσυγκέλλου μητροπολίτου εὐχαΐτων, εἰς τὴν ἀνάληψιν); (2) In Eliam a corvo nutritum (tit. τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν ἅγιον ἠλίαν τρεφόμενον ὑπὸ τοῦ κόρακος); (3) In S. Pauli et s. Chrysostomi historiam (tit. τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν χρυσόστομον καὶ τὸν ἅγιον παῦλον, πρὸς τὸ οὖς κοινολογούμενον αὐτῶ); (4) In imaginem Chrysostomi (tit. τοῦ αὐτοῦ εἰς εἰκόνα χρυσοστόμου). Ed. I. Bollig, P. de Lagarde, Iohannis Euchaitarum Metropolitae quae in codice Vaticano Graeco 679 supersunt, Gottingae 1882, p. 7–9. Vd. anche Moore, Iter, p. 522–524.
  • (ff. 8890V) Lexicon sine titulo (lettere α–δ). Inc. ἀγορανομῶ: γενικῆ. ἀγορανομῶν ῥωμαίων ἐτελεύτησε δέκιος; des. διελθεῖν καὶ περιελθεῖν αἰτιατικῆ. Cfr. Lexicon syntacticum (= Ἀρχὴ σὺν θεῷ τῶν συντάξεων πῶς δεῖ ὀφείλειν συντάσσειν τὰς ῥηματικὰς λέξεις ἐν ταῖς τοῦ ὀνόματος πτώσεσι (e codd. Barocciano 57 + Canonic. gr. 41) in J.A. Cramer, Anecdota Graeca e codd. manuscriptis bibliothecarum Oxoniensium, 4, Oxford 1836, p. 275-307.
  • (f. 91125V) Nicetas Choniates Orationes et epistulae; molti dei titoli sono ripetuti nel margine inferiore o superiore del foglio in cui ha inizio il testo. La mano responsabile di tale intervento (forse volto a facilitare la consultazione del codice) risale verisimilmente alla metà ca. del sec. XIV (cfr. van Dieten, Orationes et epistulae, p. XIII–XIV).
    (1) f. 91: In Isaacum Angelum imperatorem oratio [I vD] (tit. τοῦ σεβαστοῦ λογοθέτου τῶν σεκρέτων καὶ ἐπὶ τῶν κρίσεων, γεγονότος δὲ καὶ ἑφόρου νικήτα τοῦ χωνιάτου προφώνημα εἰς τὸν βασιλέα κῦρ ἰσαάκιον τὸν ἄγγελον· ἐγράφη δὲ ἄρτι γεγονότος αὐτοῦ κριτοῦ τοῦ βήλου). Ed. van Dieten, Orationes et epistulae, p. 3–6.
    (2) ff. 9192: Ad Patriarcham et Synodum [II vD] (tit. τοῦ αὐτοῦ· ἐπαναγνωστικὸν εἰς τὸν πατριάρχην καὶ τὴν σύνοδον· ἐγράφη δὲ ἔτι ὄντος αὐτοῦ γραμματικοῦ βασιλικοῦ καὶ συνεκστρατεύοντος βασιλεῖ). Ed. van Dieten, Orationes et epistulae, p. 6–12.
    (3) ff. 9294: Elogium funebre Theodori Trochi [III vD] (tit. τοῦ αὐτοῦ ἐπιτάφιος εἰς τὸν σεβαστὸν κῦρ θεόδωρον τὸν τρόχον, βασιλικὸν ὄντα γραμματικὸν καὶ σὺν αὐτῶ ποεστῶτα τοῦ ἐπὶ τῶν κοινῶν χρημάτων κοιτῶνος). Ed. van Dieten, Orationes et epistulae, p. 13–25.
    (4) ff. 9495V: In Isaacum Angelum imperatorem [IV vD] (tit. τοῦ αὐτοῦ· λόγος εἰς τὸν βασιλέα κῦρ ἰσαάκιον τὸν ἄγγελον· ἐγράφη δὲ καὶ οὖτος προσεχῶς καὶ ὁπηνίκα τοῦ βήλου γέγονε κριτής). Ed. van Dieten, Orationes et epistulae, p. 26–34.
    (5) ff. 95V97: Ephitalamium in nuptias Isaaci Angeli imperatoris [V vD] (tit. τοῦ αὐτοῦ· ἐπιθαλάμιος ὁπηνίκα ὁ βασιλεὺς ἰσαάκιος ὁ ἄγγελος ἠγάγετο εἰς γυναῖκα τὴν θυγατέρα τοῦ ῥηγὸς οὐγγρίας τοῦ βελᾶ, ἣ καὶ ὠνομάσθη μαρία· ἐγράφη δὲ βασιλικοῦ γραμματικοῦ ἔτι ὄντος). Ed. van Dieten, Orationes et epistulae, p. 35–44.
    (6) ff. 9798: In filium isaaci Angeli infantem vita defunctum [VI vD] (tit. τοῦ αὐτοῦ· μονωδία εἰς τὸν υἱὸν αὐτοῦ τεθνηκότα νήπιον). Ed. van Dieten, Orationes et epistulae, p. 46–53.
    (7) ff. 98100V: In Alexium Angelum imperatorem [VII vD] (tit. τοῦ αὐτοῦ· λόγος εἰς τὸν αὐτοκράτορα ἀλέξιον τὸν ἄγγελον ἐξελθόντα κατὰ τοῦ ἰβαγκοῦ, εἶθ’ οὕτως εἰς τὴν ἀνατολὴν διαβάντα, ὅτε καὶ τὸ περὶ τῶν θείων μυστηρίων ἐλαλήθη δόγμα). Ed. van Dieten, Orationes et epistulae, p. 53–68.
    (8) ff. 100V103V: In eundem imperatorem [VIII vD] (tit. τοῦ αὐτοῦ· λόγος, οὗ ἡ μὲν ὑπόθεσις δήλη· τοῦτο δὲ δεῖ εἰδέναι τὸν ἀναγινώσκοντα, ὡς ἦν χαρτοφύλαξ τῆς μεγάλης ἐκκλησίας ὁ καθ’ οὗ ἐρρέθη καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς παραβλώψ. καὶ ἄλλοις δέ τισι προσσχεῖν χρεών, ἃ ὁ λόγος ἐμφαίνει, εἰ καὶ μὴ σαφῶς). Ed. van Dieten, Orationes et epistulae, p. 68–85.
    (9) ff. 103V106: In Isaacum Angelum imperatorem [IX vD] (tit. τοῦ αὐτοῦ· λόγος εἰς τὸν αὐτοκράτορα κῦρ ἰσαάκιον τὸν ἄγγελον· ἐγράφη δὲ παρ’ αὐτοῦ λογοθετικοῦ ὄντος γραμματικοῦ καὶ ἀνεγνώσθη κατὰ τὴν ἑορτὴν τῶν φώτων διὰ τὸ μὴ εἶναι ῥήτορα. τότε δὲ καὶ εἰς παλαιστίνην ἀπήρχετο ὁ τῶν ἀλαμανῶν ῥὴξ φρεδερίχος). Ed. van Dieten, Orationes et epistulae, p. 85–101.
    (10) f. 106RV: In Alexium Comnenum imperatorem [X vD] (tit. τοῦ αὐτοῦ· λόγος εἰς τὸν αὐτοκράτορα κῦρ ἀλέξιον τὸν κομνηνὸν ὑποστρέψαντα ἐκ τῆς ἕως μετὰ τὰς σπονδὰς τὰς μετὰ τοῦ σουλτάνου· προσεχῶς δὲ γέγονε καὶ ἡ ἐπανάστασισ κατὰ τοῦ βασιλέως τούτου τοῦ κομνηνοῦ ἰωάννου, τοῦ λεγομένου παχέος· εἷλκε δὲ τὸ πρὸς πατρὸς γένος ἐκ τοῦ μεγάλου δομεστίκου τοῦ λεγομένου ἀξούχ, ὃς ἦν πέρσης). Ed. van Dieten, Orationes et epistulae, p. 101–106.
    (11) ff. 106V107V: Nicetas Choniates, In eundem imperatorem [XI vD] (tit. τοῦ αὐτοῦ· λόγος εἰς τὸν βασιλέα κῦρ ἀλέξιον τὸν κομνηνόν, ὅτε ἐπανέζευξεν ἀπὸ τῶν μερῶν τῆς δύσεως, ἡνίκα ὁ πρωτοστράτωρ μανουὴλ ὁ καμύτζης, ἐξάδελφος ὢν τοῦ αὐτοῦ βασιλέως, συμπλακεὶς τοῖς βαρβάροις καὶ κατασχεθεὶς παρὰ μὲν τοῦ βασιλέως οὐκ ἐξωνήθη, ἠγοράσθη δὲ παρὰ τοῦ δοβρομηροῦ χρύσου τοῦ κατέχοντος τὸν πρόσακον καὶ τὴν στρούμμιτζαν· καὶ ἔκτοτε ἐπανέστη τῷ βασιλεῖ μετὰ τοῦ αὐτοῦ χρύσου, γαμβροῦ ὄντος τῷ αὐτῷ πρωτοστράτορι ἐπὶ θυγατρί, ὃν καὶ ἡττήσας ὁ βασιλεὺς ἐδίωξε. τότε δὲ καὶ ἀγάπην ἐποίησε μετὰ τοῦ ἰωαννίτζη τοῦ κατέχοντος τὸν ζυγόν). Ed. van Dieten, Orationes et epistulae, p. 106–112.
    (12) ff. 107V109: Comparatio hiemis et aestatis [XII vD] (tit. τοῦ αὐτοῦ· σύγκρισις δεικνύουσα τὸν χειμῶνα κρείττονα τοῦ θέρους. προεβλήθη μοι δὲ τόδε παρὰ τοῦ σεβαστοῦ καὶ λογοθέτου τοῦ δρόμου δημητρίου τοῦ τορνίκη ἐν παλατίῳ ἔτι ὄντι βασιλικῶ γραμματικῶ· ἡ δὲ ἑτέρα μερὶς προεβλήθη ἄλλω γραμματικῶ). Ed. van Dieten, Orationes et epistulae, p. 113–119.
    (13) ff. 109110V: De urbe capta a Latinis [XIII vD] (tit. σελέντιον γραφὲν ἐπὶ τῷ ἀναγνωσθῆναι ὡς ἀπὸ τοῦ λάσκαρη κῦρ θεοδώρου κρατοῦντος τῶν ῥωμαϊκῶν ἀνατολικῶν χωρῶν, ἡνίκα ἡ κωνσταντινούπολις ἑάλω ὑπὸ λατίνων καὶ παρ’ ἑαυτῶν ὡς δορύκτητος κατείχετο μετὰ καὶ τῶν ἑσπερίων ῥωμαϊκῶν χωρῶν). Ed. van Dieten, Orationes et epistulae, p. 120–128.
    (14) ff. 110V113V: In Theodorum Lascarim [XIV vD] (tit. τοῦ αὐτοῦ· λόγος ἐκδοθεὶς ἐπὶ τῶ ἀναγνωσθῆναι εἰς τὸν λάσκαριν κῦρ θεόδωρον βασιλεύοντα τῶν ἑώων ῥωμαϊκῶν πόλεων, ὅτε οἱ λατῖνοι κατεῖχον τὴν κωνσταντινούπολιν, ὁ δὲ ἐκ μυσίας ἰωάννης κατέτρεχε μετὰ σκυθῶν τὰς δυσικὰς ῥωμαϊκὰς χώρας). Ed. van Dieten, Orationes et epistulae, p. 129–147.
    (15) ff. 113V117V: In mortem Iohannis Belissariotae [XV vD] (tit. τοῦ αὐτοῦ· μονωδία ἐπὶ τῶ θανάτω τοῦ γυναικαδέλφου αὐτοῦ ἰωάννου τοῦ βελισσαριώτου θανόντος ἐν τῆ πόλει τῆ νικαία· ἐγεγόνει δὲ οὗτος ἐπὶ τῶν οἰκειακῶν, λογοθέτης τῶν σεκρέτων, μέγας λογαριαστής, καὶ ἐσύστερον πρωτασηκρῆτις καὶ ὀρφανοτρόφος). Ed. van Dieten, Orationes et epistulae, p. 147–169.
    (16) ff. 117V120: Epistulae 1–10 (tit. ep. primae ἐπιστολὴ τοῦ αὐτοῦ· πρὸς τὸν δικαιοφύλακα κωνσταντῖνον τὸν μακρόχειρα). Ed. van Dieten, Orationes et epistulae, p. 201–217 (con indicazione esatta dei fogli del codice veneziano).
    (17) ff. 120121: In Theodorum Lascarim [XVI vD] (tit. τοῦ αὐτοῦ· εἰς τὸν βασιλέα κῦρ θεόδωρον τὸν λάσκαριν, ὅτε ἐφόνευσε τὸν σουλτάνον ἰκονίου· ἐξεδόθη δὲ σαφηνείας πλῆρες τὸ παρὸν προσφώνημα διὰ τὴν τῶν ἀκροατῶν ἀσθένειαν). Ed. van Dieten, Orationes et epistulae, p. 170–176.
    (18) ff. 121122V: In initium ieiuniorum [XVII vD] (tit. τοῦ αὐτοῦ· εἰς τὴν εἴσοδον τῆς νηστείας). Des. mut. ἐπανέλωνται [... Ed. van Dieten, Orationes et epistulae, p. 176–185. Caduta di uno o più fogli fra il f. 122V e il 123.
    (19) ff. 123125V: Oratio sine titulo; inc. mut. ...] βαρβάροις χρόνοι ταῖς μείζουσιν [ XVII vD].
  • (ff. 126128V) Georgius Acropolita, Ephitaphius in Iohannem Ducam (tit. τοῦ ἀκροπολίτου κυροῦ γεωργίου ἐπιτάφιος τῶ ἀοιδίμω βασιλεῖ κυρῶ ἰωάννη τῶ δούκα). Ed. Heisenberg, Georgii Acropolitae opera, p. 12–29. Des. mut.? Cfr. fasc.
  • (ff. 129130V) Exempla epistularum (α´– θ´); inc. mut. ...] καὶ εἴπερ καθάπερ. Ed. Chrestides, Μαρκιανὰ ἀνέκδοτα, p. 291–305 (che segnala una lacuna fra i ff. 129V e 130).
  • (ff. 130V141) 〈Nicetas Eugenianus〉, Anacharsis vel Ananias (tit. ἀνάχαρσις ἢ ἀνανίας). Ed. Chrestides, Μαρκιανὰ ἀνέκδοτα, p. 205–290.
  • (f. 141) Lamentatio viduae pro viro suo mortuo (tit. δεητήριον ὡς ἀπό τινος γυναικὸς ἐφ’ ὧ παραχωρηθῆναι μετακομίσαι τὸν νεκρὸν τοῦ ἰδίου ἀνδρὸς ἐν ἀλλοδαπῆ θανόντος περὶ τὰ πάτρια). Ed. Chrestides, Μαρκιανὰ ἀνέκδοτα, p. 305–306 (nr. ι´).
  • (ff. 141V143V) Exempla epistularum (sine tit.). Ed. Chrestides, Μαρκιανὰ ἀνέκδοτα, p. 307–326 (nr. ια´–κδ´).
  • (f. 143V) Σίγιλλον ἐπὶ προχειρίσει ταβουλλαρίου. Ed. Chrestides, Μαρκιανὰ ἀνέκδοτα, p. 327–328.
  • (ff. 144146V) 〈Joseph Rhacendyta, Synopsis artis rhetoricae〉, inc. mut. ...] ἢ ὁ θηλύμορφος ἢ ὁ ἀνδρικώτατος, des. ὁποίω δή τινι ἑτέρω. Ed. C. Walz, Rhetores Graeci, III, Stuttgartiae et Tubingae 1834, p. 528,27–546; 570–572,24; 562,18–564,8; 558,20–562,15; 573,26–578,27; 605,20–608,26; 586,21–587,16.
  • (ff. 146V148) De octo partibus orationis rhetoricae (tit. περὶ τῶν η´ μερῶν τοῦ ῥητορικοῦ λόγου). Inc. πᾶσα γραφὴ ῥητορικὴ, des. ἐκτεθέντων σοι. Ed. Walz, Rhetores Graeci, p. 588–605,19 (la fine è compresa nel trattato precedente, probabilmente per uno spostamento di fogli nel modello).
  • (ff. 182RV e 149RV) Nicetas Choniates, 〈De signis〉 (tit. τοῦ χωνείατου; una mano recenzione ha annotato in margine del titolo che l’inizio è da ricercare dopo λδ´ fogli, il che corrisponde allo stato attuale del manoscritto considerando compresi nel computo i ff. 149 e 182): f. 182RV inc. τῆς δ’ ἡμετέρας βασιλείας, des. λόγῳ καὶ παραστῆσαι (p. 647–652,16 vD); f. 149RV: inc. τοῖς ἔπειτα, des. καὶ δράκοντα (p. 652,16–655 vD).
  • (ff. 149V150V) Collectio epistularum.
    (1) f. 149V: Aristotelis epistolae α´–ε´ (tit. 1: ἀριστοτέλους ἐπιστολαί· φιλίππω χαίρειν; tit. 2: ἀλεξάνδρω; tit. 3: φιλίππω; tit. 4: τῶ αὐτῶ; tit. 5: τοῦ αὐτοῦ). Ed. R. Hercher, Epistolographi Graeci, Parisiis 1873, p. 172–174.
    (2) ff. 149V150: 〈Philippus Rex, epistola η´〉(tit. Ὀλυμπιάδι χαίρειν). Ed. Hercher, Epistolographi, p. 466–467.
    (3) f. 150: Dionis epistolae α´– ε´ (tit. 1: ἐπιστολαὶ δίωνος. δίων ῥούσω (sic); tit. 2: ῥούφω; tit. 3: εὐσεβίω; tit. 4: τῶ αὐτῶ; tit. 5: σαβιανῶ (sic)). Ed. Hercher, Epistolographi, p. 249.
    (4) f. 150RV: Dionysii sophistae Antiocheni epistolae α´–η´, ι´–κη´ (tit.: διονυσίου σοφιστοῦ ἀνριοχενοῦ ἐπιστολαί; i nomi dei singoli destinatari sono trascritti nel margine esterno). Des. mut. μικρὰ παρ’ ἡμῖν. Ed. Hercher, Epistolographi, p. 260–264.
  • (f. 151) Resti dell’ultima parte di una lettera non identificata (lacuna fra il f. 150V e il 151): ...] οἶος καὶ ὁ παρὼν καὶ ὁ γραφεὺς δὲ καλάμος, τῶ παττάλω ἀπαιωρηθησεται. ἔρρωσο.
  • (ff. 151152V) Georgius Babuscomita, epistulae 11 (tit. 1: τοῦ (corr. da τῶ) λιβδίκη τῶ βαβουσκωμίτη; tit. 2: τοῦ βαβουσκωμίτου τῶ αὐτῶ; tit. 3: τοῦ μακρωτοῦ τῶ βαβουσκωμίτη; tit. 4: τοῦ βαβουσκωμίτου τῶ αὐτῶ; tit. 5: τοῦ βαβουσκωμίτου τῶ βέκκω κὺς ἰωάννη τῶ ὕστερον χρηματίσαντι πατριάρχη νέας ῥώμης; tit. 6: τοῦ βαβουσκωμίτου κὺρ γεωργίου τῶ βασιλικῶ γραμματκῶ κὺς μιχαὴλ τῶ θεοφιλοπούλω; tit. 7: τοῦ θεοφιλοπούλου ἀντίγραμμα πρὸς αὐτόν; tit. 8: τοῦ βαβουσκωμίτου ἀντίγραμμα πρὸς αὐτόν; tit. 9: τοῦ αὐτοῦ τῶ αὐτῶ; tit. 10: τοῦ αὐτοῦ κῦρ νικολάω τῶ κοστομήρη παραμυθητικὴ ἐπὶ τῶ θανάτω τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ; tit. 11: τοῦ αὐτοῦ τῶ λιβδίκη). Ed. Laurent, Correspondance inédite, p. 91–99.
  • (ff. 153166V) Gregorius Antiochus, Epistulae et orationes.
    (1) ff. 153159cr: 〈Ad Basilium Camaterum patriarcham〉 (sine tit., inc. ἔμελλεν ἄρα μὴ τὸν μέγαν βασίλειον. Ed. Loukaki, Éloge, p. 46–95.
    (2) ff. 159V162V: Epitaphion in patrem (tit. τοῦ αὐτοῦ τῶ ἰδίω πατρὶ ἐπιτάφιος). Des. mut. εἰς γνῶσιν [...; lacuna fra i ff. 160V e 161 non segnalata dall’editore; i ff. 162V (seconda metà) e 163 sono bianchi. Ed. Sideras, Unedierte Grabreden, p. 169–184, vd. anche Loukaki, Éloge, p. 125–128.
    (3) ff. 163V165: Ep. 1 ad Demetrium Tornicium (tit. τοῦ αὐτοῦ ἀξιολογωτάτου ῥήτορος κυροῦ γρηγορίου τοῦ ἀντιόχου ἐπιστολαὶ διάφοροι. ἐπιστολὴ τῶ τορνίκη κυρῶ δημητρίω). Ed. Sideras, Ein unedierter Brief, p. 793–801.
    (4) ff. 165166: Ep. 2 ad Demetrium Tornicium (tit. τῶ τορνίκη κυρῶ δημητρίω ἐπιστείλαντι περὶ τῆς ὄπισθεν πρὸς αὐτὸν γραφείσης ἐπιστολῆς, ὡς διὰ χρόνου ἐγράφη καὶ τοῦ μέτρου πέραν). Inc. σὺ δὲ ἄρα ἡμῖν, des. ἐβάδισεν ἀμεταστρεπτί. Nr. 34 Darrouzès, cfr. Loukaki, Éloge, p. 150–152.
    (5) f. 166RV: Ep. ad Eustathium Thessalonicensem (tit. τῶ γεγοντότι μαΐστορι τῶν ῥητόρων κθρῶ εὐσταθίω τῶ θησσαλονίκς ἀπὸ τριαδίτζης σταλεῖσα). Des. mut. τῆς γῆς [... Ed. Darrouzès, Deux lettres, p. 278–280. Cfr. anche Loukaki, Éloge, p. 144.
  • (ff. 167172V) Costantinus Manasses, Monodiae et Epistolae.
    (1) f. 167168: Monodia in Theodoram (tit. μονωδία ἐπὶ τῆ σεβαστῆ κυρᾶ θεοδώρα τῆ τοῦ κωντοστεφάνου κυροῦ ἰωάννου συζύγω). Ed. Kurtz, Два пронзведенія, p. 630–635.
    (2) ff. 168170V: Constantinus Manasses, Consolatio ad Iohannem Contostephanum (tit. παραμυθητικὸν εἰς τὸν σεβαστὸν κυρὸν ἰωάννην τὸν κωντοστέφανον). Ed. Kurtz, Два пронзведенія, p. 636–645.
    (3) ff. 170172V: 〈Oratio ad Michaelem Hagiotheodoritam〉 (tit. λόγος οὗτος [εἰς τὸν] ἑλλήνιος· περιττοὶ [τὴν σύνεσιν] ἕλληνες· εἴη ἂν οὖν ὁ λόγος οὐκ ἄχρηστος). Ed. Horna, Eine unedierte Rede, p. 173-184.
    (4) f. 172V: 〈Ep. ad Michaëlem Agiotheodoritam〉. Ed. Horna, Eine unedierte Rede, p. 185.
    (5) f. 172V: Ep. ad Georgium magni logothetae filium (tit. τῶ πανσεβάστω κυρῶ γεωργίω, τῶ υἱῶ τοῦ μεγάλου δομεστίκου). Ed. Horna, Eine unedierte Rede, p. 185–186 (questa lettera sfugge alla descrizione di Mioni).
    (6) f. 172V (ultima linea)–173: Ep. ad Michaëlem Angelopulum (tit. τῶ κυρῶ μιχαὴλ τῶ ἀγγελοπούλω; Mioni legge erroneamente τοῦ κυρίου: si noti che l’errore rifluisce anche in M. Grünbar, Epistularum Byzantinarum Initia, Hildesheim, Zürich, New York, 2001, p. 1, il quale, nel lemma immediatamente successivo, cita l’epistola di Manasse, senza però avvedersi che si tratta dello stesso testo).
    (7) f. 173: Ep. ad Gerasimum iuvenem (tit. εἰς γεράσιμον τὸν νέον). Ed. Horna, Eine unedierte Rede, p. 186–187.
  • (ff. 173RV) 〈Michael Psellus, Ad Michaelem Ducam〉(tit. προσφωνηματικῶς προσφωνηθεὶς παρά τινος τῶν πολιτῶν πρὸς τὸν βασιλέα κῦρ (vel κυρὸν) μιχαήλ. Ed. Dennis, Michaelis Pselli Orationes Panegyricae, p. 127–130.
  • (f. 173V) Michael Psellus (?), ep. quaedam (tit. τοῦ αὐτοῦ ψελλοῦ). Inc. εὐχαριστῶ σοι, κύριέ μου καὶ ἠγαπημένε ἀδε(λφ)έ, ὅτι με καὶ παρόντα φιλεῖς καὶ ἀπόντα κατασπάζῃ, des. παρ’ οὗ σοι καὶ ἡ ταύτη ἀντιμισθία ἐπιμετρηθείη πολλαπλασίων ἔν τε τῶ παρόντι βίω καὶ ἐν τῶ μέλλοντι. Il testo sembra inedito e sconosciuto (manca in Moore, Iter). Il breve testo è sfuggito al catalogo di Mioni.
  • (ff. 173V174) Virt. (tit. ἀριστοτέλους περὶ ἀρετῆς καὶ κακίας). Des mut. 1251a29 μαλακία μεταμέλεια. La seconda metà del f. 174 e 174V sono bianchi.
  • (ff. 175179) 〈Michael Choniates, Προσωποιία, χαρακτῆρι μικτῷ διαλογικῷ, καὶ μάλιστα δικανικωτέρῳ τίνας ἂν εἴποι λόγους, ἡ μὲν ψυχὴ κατὰ σώματος, δικαζομένη μετ’ αὐτοῦ ἐν δικασταῖς, τὸ δὲ σῶμα κατ’ αὐτῆς· καὶ τῶν δικαστῶν ἀπόφασις〉. Inc. τὴν τοῦ λογικοῦ μέρους τῆς ψυχῆς διαφορὰν; des. mut. καὶ μᾶλλον γε τὰς περὶ τὴν ἀπολλυμένην βρῶσιν μοχθηρὰς ἐργασίας καὶ τὴν ἄπαυστον εἴσπραξιν. σύνθετον γὰρ [... La seconda metà del f. 179 e il f. 180V sono bianchi, il testo è segnato da numerosi errori di trascrizione, che lasciano intravedere un modello poco leggibile o danneggiato. Ed. in PG 150 coll. 1347–1372 (attr. a Gregorio Palamas). Cfr. Kolovou, Μιχαὴλ Χωνίατης, p. 31.
  • (ff. 180181V) Theodorus Balsamon, Epistulae 1–11 (tit. τοῦ γεγονότος χαρτοφύλακος νομοφύλακος πρώτου τῶν βλαχερνῶν καὶ πρωτοσυγκέλλου· μετὰ χρόνους δέ τινας καὶ πατριάρχου ἀντιοχείας καὶ θεοδώρου τοῦ βαλσαμών). Ed. Miller, Lettres, p. 15–17 e Horna, Die Epigramme, p. 212–215. Il testo termina mutilo con l’intestazione della lettera 11: τῶ ἐπάρχω κυρῶ εὐμαθίω. Una seconda mano ha vergato nel f. 181v, rimasto in gran parte bianco, la seguente citazione da Libanio: καλῶς μοι δοκοῦσιν οἱ ποιηταὶ περὶ τοῦ ἔρωτος ἐσκέφθαι καλοῦντες αὐτὸν ἀνίκητον [= Ep. 242, l.1]. Qui termina il secondo tomo dell’apografo del codice marciano copiato da E. Miller (Par. suppl. gr. 1220).
  • (ff. 183188V) Iohannes Italus, De dialectica ad Andronicum imperatorem (tit. μέθοδος συνοπτικὴ τῆς διαληκτικῆς ἐκτεθεῖσα παρὰ ἰωάννου ὑπάτου καὶ φιλοσόφου τοῦ ἰταλοῦ πρὸς τὸν μακάριον βασιλέα κῦρ ἀνδρόνικον). Ed. Cereteli-Ketschakmadze, Ioannis Itali opera, 1–34.
  • (ff. 188V189V) Anon. De sophisticis elenchis (tit. in mg. [πε]ρὶ τῶν σοφιστικῶν ἐλέγχων). Ed. Kotzia-Pantelé, p. 211– 218. Es handelt sich um die Kapitel 37–38 der Epitome Logica des Nikephoros Blemmydes; s. Ebbesen, S. 291.
  • Leer

    ff. 148V, 152V, 163, 174V, 179V180V.

Physische Beschaffenheit

Beschreibstoff

Cart. orientale, di colore giallastro, ben collata. Non si osservano né vergures né pontuseaux.

Format

240 × 170 mm

Folienzahl

ff. I, 189 (ma 188, giacché il f. 68 è caduto), I’.

Foliierung

Foliotazione moderna (XVIII sec.?), in inchiostro brunito, nel mg. superiore esterno di ogni recto. Dove l’antica foliotazione risulti illeggibile, è presente una seconda foliotazione a matita nel margine inferiore esterno del recto, eseguita da 〈E. Mioni〉.

Lagen

1 × 6 (6), 1 × 2 (8), 1 × 6 (14), 1 × 10 (24), 1 × 6 – 1 (29), 4 × 8 (61), 1 × 8 – 1 (69; è caduto il f. 68, seconda metà del f. 63), 3 × 2 (75), 2 × 4 (83), 1 × 6 (89), 4 × 4 (105), 1 × 6 (111), 1 × 4 (115), 1 × 6 (121), 1 × 8 – 1 (128), 2 × 2 (132), 1 × 8 (140), 3 × 4 (152), 1 × 8 (160), 1 × 6 (166), 1 × 8 (174), 1 × 10 – 1 (183), 1 × 6 (189).

Lagensignierung

Il codice è stato ricucito senza particolare cura per l’assetto originale dei fascicoli. Non rimangono che poche segnature nei ff. 46 (β´), 54 (γ´), 76 (ζ´) , 84 (η´) , 98 (θ´), 133 (ιδ´), 141 (ιε´), collocate al centro del margine inferiore del primo recto (non di mano dei copisti, ma certamente seriori). La confusione codicologica si riflette sul contenuto: cfr. supra Inhalt.

Anzahl der Linien

Numero di linee variabili:

ff. 176V: ll. 40–50.

ff. 7787V: ll. 47–57.

Nel resto del codice il testo è vergato a piena pagina con numero di linee molto variabile (cfr. sopra).

Liniierung

ff. 176V: su due colonne, spazio scritto 198 × 128, intercolumnio 10 mm (f. 56); rigatura a secco della sola giustificazione, tipo V 00A2 Leroy-Sautel; ll. 43.

ff. 176V: su due colonne, spazio scritto 198 × 128, intercolumnio 10 mm (f. 56); rigatura a secco della sola giustificazione, tipo V 00A2 Leroy-Sautel; ll. 43.

ff. 88189V: a piena pagina; rigatura (solo a tratti visibile, cfr. f. 145) tipo V 00A1 Leroy-Sautel, eseguita a secco. Spazio scritto 209 × 143 (f. 57), ll. 41 (ma il numero di linee è molto variabile in questa sezione).

Kopist

A. ff. 187V: a una sola mano, forse appena precedente alle successive, si deve la trascrizione del corpus poetico che ha reso celebre il codice Marciano. Si tratta di una mano di piccolo modulo, dall’aspetto ordinato e geometrico, ben leggibile. Inchiostro brunito, impaginazione variabile (cfr. Anzahl der Linien). Il copista appone irregolarmente lo iota sottoscritto.

B. ff. 8890V: mano barocca, dall’aspetto arrotondato e di modulo maggiore, riconducibile alla tipizzazione Fettaugen detta beta gamma, in inchiostro nero.

C. ff. 91127V, 129154, 163V174, 181189V: mano della seconda metà del sec. XIII, di modulo ridotto, scabra di abbreviazioni e dall’aspetto corsivo. Lo stesso copista è responsabile della trascrizione della stragrande maggioranza del Vindob. phil. gr. 321. Lo scriba all’opera in questi fogli, pur presentando qualche variazione nella gestione della pagina e nel modulo, si presenta sempre abbastanza riconoscibile e in lui si dovrà riconoscere il maître d’oeuvre per iniziativa del quale fu costruita la seconda parte del codice marciano.

D. ff. 128RV: mano sicuramente distinta dalla precedente, in inchiostro nero, dall’aspetto disordinato.

E. ff. 154V-162V: Mioni non distingue questa mano da D, ma l’unico tratto in comune fra i due scribi è l’impiego di un inchiostro nero scuro, diverso da quello utilizzato da C. Questo copista si distingue nettamente dal precedente per la particolare forma di beta e per una più ordinata impressione d’insieme.

F. ff. 175179: Mioni non distingue nemmeno questa mano da D, ma le differenze nel tratteggio sono troppo frequenti e palesi per consentire una simile identificazione. Inchiostro nero (che in alcune linee del testo vira talora verso il brunito); scrittura dall’aspetto barocco e arricciato; il tratteggio è ricco di inclusioni. Questo scriba si segnala per l’abitudine di includere lo spirito nel nucleo arrotondato della lettera in prossimità della quale esso deve essere collocato.

Illumination

Il primo copista presenta iniziali in inchiostro rossastro, in più punti scolorito; tracce di rubricatura anche nei ff. 144148 e 181186V, opera della mano C (con cornicette decorative a inchiostro, in prossimità delle partizioni testuali maggiori).

Ergänzungen zum Textbestand

Una mano recenziore (XV/XVI secolo) ha indicato nel margine superiore di alcuni fogli la perturbazione codicologica nel manoscritto, rimandando il lettore a altri punti del codice per la continuazione del testo (molte delle note sono ridotte a poche lettere leggibili, giacché esse sono spesso cadute al momento della rifilatura).

Einband

Legatura di restauro moderna (poco anteriore alla pubblicazione del catalogo di Mioni), in con assi in legno chiaro e dorso in mezzo cuoio, oggi molto danneggiata in ragione della rottura delle corde che reggono la struttura del codice.

Erhaltungszustand

La carta è in più punti oscurata da macchie di umidità e consunta; la composizione dei fascicoli è perturbata e mancano numerosi fogli. I margini superiori del ff. 7, 102117 e 144 sono rifilati eccessivamente, e il primo rigo di testo risulta lacunoso. Al momento della consultazione il codice è pressoché completamente sfascicolato; molti foglio sono staccati dalla compagine originale e, per ragioni di conservazione, esso non è ordinariamente concesso in lettura.

Geschichte

Datierung

Sec. XIII ex.

Entstehung

Non è chiaro dove il codice sia stato assemblato nella sua forma attuale. Sicuramente le due parti delle quali è composto presentano una notevole continuità tematica, nella misura in cui entrambe sembrano collezioni ben organizzate, rispettivamente, di poesia e prosa dell’età dei Comneni. Entrambe furono sicuramente copiate dopo la caduta della capitale nel 1204. Una datazione prudenziale alla seconda metà del sec. XIII lascia aperta la possibilità che tale codice sia stato prodotto a Nicea, in un intento di conservazione e diffusione della letteratura costantinopolitana „peu avant la chute“, della quale il Marciano è indubbiamente uno dei testimoni principali e spesso addirittura testis unicus. Le lacune e le difficoltà di lettura incontrate nella trascrizione di molti dei testi della silloge di prosa (spesso anepigrafi) sembrano indicare l’esistenza di uno o più modelli fortemente danneggiati. Si osservi che il manoscritto presenta notevoli affinità con altre raccolte di questo tipo, come il Marc. gr. 524, il già ricordato Vindob. Phil. gr. 231, copiato in gran parte dalla mano C del Marc. gr. XI 22, nonché il celeberrimo Baroccianus 131.

Provenienz

Il codice giunse in Marciana insieme al fondo appartenuto alla famiglia Nani, acquisito da Bernardo Nani (1712–1761) nel corso di viaggi e impegni nei domini veneziani d’oriente (Creta, isole Ionie). La collezione fu donata con un lascito testamentario alla Serenissima da Giacomo Nani (1725–1797) fratello di Bernardo. Cfr. Nani, Bernardo. Il manoscritto era il nr. 281 della collezione, come si evince dalla collocazione scritta nel margine interno del primo foglio recto. Nel contropiatto anteriore è incollato lo stemma della famiglia Nani con l’iscrizione „Bernardus Nanius Nob. Ven. Ant. Fil.“ (esso è ora coperto da un indice manoscritto del contenuto, di mano di 〈Cirillo Martini〉, incollatovi sopra non so quando). Prima di giungere nelle mani di Bernardo Nani, il codice appartenne al metochion cretese di S. Caterina del Sinai, come informa una nota apposta nel margine inferiore del f. 1: „τῆς ἁγίας αἰκατερίνης | τῶν σιναιτῶν“ (sec. XVII?). Nel codice non rimangono tracce relative alla sua storia più antica, è stato tuttavia osservato che esso potrebbe corrispondere a uno dei pezzi della collezione di Domenico Grimani, il contenuto del quale è così descritto (Diller, Saffrey, Westerink, Bibliotheca, p. 121 nr. 74: „Carmina Iambica Ptocoprodromi, – Gerasimi (sic) sermones et epistolae. Georgii Acropoliti sermo epitaphius et alia quaedam. Rhetorica quaedam fragmenta sine titulo. – Epistulae sine titulo. Epistolae dionis. – Libdici et Babuscomatis epistolae. Sermo epitaphius et alia quaedam sine authore. – Gregorii Antioceni epistolae. Theodori Balsamoni epistulae. – Choniatae quaedam. – Ioannis itali methodus dialectica“). Il contenuto corrisponde esattamente a quello – invero unico – del Marciano, che si dovrà dunque identificare col codice in questione. Rimane da appurare come e quando esso sia passato dalla biblioteca di S. Antonio di Castello a quella del metochion cretese di S. Caterina del Sinai. È verisimile che il codice grimaniano sia identico a quello già appartenuto a Pico della Mirandola: „Versus ptochoprodromi gr. in pap. ms. n. 461“ (F. Calori Cesis, Della biblioteca di Giovanni Pico, Memorie storiche della Mirandola 11, 1897, p. 31–76: 59); cfr. anche P. Kibre, The Library of Pico della Mirandola, New York 1936, nr. 67 („Versus Procoprostonii 461“).

Bibliographie

Kat.

  • J.A. Mingarelli, Graeci codices manu scripti apud Nanios patricios venetos asservati, Bononiae 1784, p. 452–477.
  • E. Mioni, Bibliothecae Divi Marci Venetiarum codices graeci manuscripti, III, Roma 1972, p. 116–131.
  • R.D. Argyropoulos – I. Caras, Inventaire des manuscrits grecs d’Aristote et de ses commentateurs. Supplément, Paris 1980, p. 54 (nr. 466).
  • P. Eleuteri, I manoscritti dell’opera pseudo-aristotelica De virtute, Scripta 9, 2016, p. 73–88: 87.

Kod.

  • A. Diller, H.D. Saffrey, L.G. Westerink, Bibliotheca Graeca Manuscripta Cardinalis Dominici Grimani (1461–1523), Mariano del Friuli 2003, p. 121 nr. 74 (correggere però la nota relativa alla lettura Babuscomatis „leg. Libanii et Basilii“).
  • D.F. Jackson, A List of the Greek MSS of Domenico Grimani, Scriptorium 62, 2008, p. 164–169: 165 nr. 74.

Text

    Manganeios Prodromos (selezione)

    • E. Miller, Poèmes historiques de Théodore Prodrome, Revue Archéologique, n.s. 25, 1873, p. 251–255, 344–348, 415–419; 26, 1873, p. 23–24, 153–157.
    • E. Miller, Recueil des historiens des Croisades. Historiens grecs, II, Paris 1881 passim.
    • E. Miller, Poésies inédites de Théodore Prodrome, Annuaire de l’Association pour l’encouragement des études grecques en france 17, 1883, p. 18–64.
    • C. Neumann, Griechische Geschichtschreiber und Geschichtsquellen im zwölften Jahrhundert. Studien zu Anna Comnena, Theod. Prodromus, Joh. Cinnamus, Leipzig 1888.
    • C. Castellani, Epitalamio di Teodoro Prodromo per le nozze di Teodora Comnena, Venezia 1888.
    • C. Castellani, Epitalamio di Teodoro Prodromo per le nozze di Giovanni Comneno, Venezia 1890.
    • S.D. Papadimitriu, Өеодора Птохопродрома Манганскія стихотворенія. Θεοδώρου τοῦ Πτωχοπροδρόμου τὰ Μαγγάνεια, Лѣтопись историко-филологическаго общества при Императорскомъ Новороссiйскомъ Университетѣ 7, Византійское отдѣление 4, 1899, p. 1–48.
    • S. Papadimitriu, Ὁ Πρόδρομος τοῦ Μαρκιανοῦ κώδικος ΧΙ 22, Византійскій временникъ 10, 1903, p. 102–163.
    • I. Rácz, Bizánci költemények Mánuel csaszár magyar Hadjáratairól – Βυζαντινὰ ποιήματα περὶ τῶν οὐγγρικῶν ἐκστρατειῶν τοῦ αὐτοκράτορος Μανουήλ, Budapest 1941.
    • W. Hörandner, Miscellanea Epigrammatica, JÖB 19, 1970, p. 109–119: 115.
    • W. Hörandner, Theodoros Prodromos und die Gedichtsammlung des cod. Marc. XI 22, JÖBG 16, 1967, p. 91–99.
    • S. Bernardinello (Hg.), Theodori Prodromi de Manganis, Padova 1972.
    • P. Gautier, Les lettres de Grégoire, higoumène d'Oxia, Revue des études Byzantines 31, 1973, p. 202–227: 206.
    • W. Hörandner, Marginalien zum „Manganeios Prodromos“, JÖB 24, 1975, p. 95–106.
    • M. Petta, Ἄγνωστο βυζαντινὸ ἐρωτικὸ ποίημα τοῦ 12ου αἰώνα, N.M. Panayotakis (Hg.), Origini della letteratura neogreca. Atti del secondo Congresso Internazionale «Neograeca Medii Aevi» (Venezia, 7-10 novembre 1991), II, p. 77–88.
    • P. Magdalino, The empire of Manuel I Komnenos, 1143–1180, Cambridge 1993, p. 440–454, 494–500.
    • M. Jeffreys, Manganeios Prodromos Poem 45, and the Hazards of Editing Texts, Hellenika 45, 1995, p. 357–359.
    • E. Jeffreys and M. Jeffreys, The “Wild Beast from the West”: Immediate Literary Reactions in Byzantium to the Second Crusade, A.E. Laiou and R. Parviz Mottahedeh (Hg.), The Crusades from the Perspective of Byzantium and the Muslim World, Washington, D.C. 2001, p. 101–116: 102 («Like the bulk of the corpus they are preserved in one manuscript only, Marcianus graecus XI 22, a thirteenth-century compendium of twelfth-century court rhetoric, perhaps part of a Nicaean attempt to preserve or revive Komnenian court practices»).

    Johannes Geometres

    • M.D. Lauxterman, Byzantine Poetry from Pisides to Geometres. Texts and Context, I, Wien 2003, p. 310–311.

    Nicetas Choniates

    • J. Darrouzès, Les discours d’Euthyme Tornikès (1200-1205), Revue des études byzantines 26, 1968, p. 49–121: 94 n. 1.
    • J.-L. van Dieten, Niketas Choniates, Erläuterungen zu den Reden und Briefen nebst einer Biographie, Berlin–New York 1971 (passim).
    • J.-L. van Dieten, Nicetae Choniatae Orationes et Epistulae, Berolini et Novi Eboraci 1972, p. IX–XIV (descr. con bibliografia; siglum V).
    • L. van Dieten, Nicetae Choniatae Historia, I, Berolini et Novi Eboraci 1975, p. LIII-LIV (e passim, siglum Z).

    Georgius Acropolita

    • A. Heisenberg, P. Wirth, Georgii Acropolitae Opera, II, Stutgardiae 19782, p. XVIII–XIX.

    Nicetas Eugenianus

    • D.A. Chrestides, Μαρκιανὰ ἀνέκδοτα, Θεσσαλονίκη 1984.

    Georgius Babuscomita

    • V. Laurent, La correspondance inédite de Georges Babuscomitès, Εἰς μνήμην Σπυριδῶνος Λαμπροῦ, ἐν Ἀθήναις 1935, p. 83–100.

    Gregorios Antiochos

    • J. Darrouzes, Notice sur Grégoire Antiochos (1160 à 1196). I. Son œuvre. II. Sa carrière. III. La fondation du monastère Saint-Basile, Revue des études byzantines 20, 1962 (passim).
    • J. Darrozès, Deux lettres de Grégoire Antiochos écrites de Bulgarie vers 1173, Byzantinoslavica 23, 1962, p. 278–284; 24, 1963, p. 65–73.
    • A. Sideras, 25 Unedierte byzantinische Grabreden, Θεσσαλονίκη 1990.
    • M. Loukaki, Contribution à l'étude de la famille Antiochos, Revue des études byzantines 50, 1992, p. 185–205 (passim).
    • M. Loukaki, Grégoire Antiochos éloge du patriarche Basile Kamatèros, Paris 1996 (passim, siglum M).
    • A. Sideras, Die byzantinischen Grabreden. Prosopographie, Datierung, Überlieferung 142 Epithapien und Monodien aus dem byzantinischen Jahrtausend, Wien 1994, (passim, sono citati i ff. 92r–94r, 97r–98v, 113v–117v, 126r–128v, 159v–162v, 167r, 167r–168r).
    • A. Sideras, Die unedierte Trostrede des Gregorios Antiochos an den Logothetes Michael Hagiotheodorites, JÖB 55, 2005, p. 147–190: 147 n. 2 (solo menzionato).
    • A Sideras, Ein unedierter Brief des Gregorios Antiochos and Demetrios Tornikes (Brief I), Byzantinische Zeitschrift 100, 2008, p. 785–817.
    • A. Sideras, Die Codices Escur. 265 (Y II 10) und Marc. XI 22 als Überlieferungszeugen der Lobrede des Gregorios Antiochos an den Patriarchen Basileios Kamateros, Revue d’histoire des textes, n.s. 5, 2010, p. 43–64.

    Constantinus Manasses

    • E. Kurtz, Два произведенія Константина Манасси, относяшіяся къ смерти Өеодоры Контостефанины, Византийский временник 12, 1906, p. 621–645.
    • K. Horna, Eine unedierte Rede des Konstantin Manasses, Wiener Studien 28, 1906, p. 171–204.

    Michael Psellus

    • E.Kurtz-F. Drexel, Michaelis Pselli scripta minora, I, Milano 1936, p. XIX.
    • G.T. Dennis, Michaelis Pselli Orationes Panegyricae, Stutgardiae et Lipsiae 1994, p. IX.
    • P. Moore, Iter Psellianum. A detailed listing of manuscripts sources for all works attributed to Michael Psellos, including a comprehensive bibliography, Toronto 2005, p. 375–376, 524.

    Michael Choniates

    • F. Kolovou, Μιχαὴλ Χωνιάτης. Συμβολὴ στὴ μελέτη τοῦ βίου καὶ τοῦ ἔργου του. Τὸ corpus τῶν ἐπιστολῶν, (Πονήματα 2) Athen 1999, p. 31–32.

    Theodorus Balsamon

    • E. Miller, Lettres de Théodore Balsamon, Annuaire de l’Associatgion pour l’encouragement des études grecques en France 18, 1884, p. 8–19.
    • K. Horna, Die Epigramme des Theodoros Balsamon, Wiener Studien 25, 1903, p. 165–217.

    Ioannes Italus

    • G. Cereteli-N. Keschakmadze, Ioannis Itali opera, Tbilisi 1966, p. XIII (con segnatura errata e diversi problemi (al mss. sono attribuiti erroneamente due sigla diversi: b, assegnato al „Marcianus Ven. cl. XI, 22“, e h, attribuito al „s. Marci, 281 Mingarelli = cl. XI, cod. XXIV“ (ma il codice in questione non contiene nessuna opera di Italo ed è chiara la confusione col numero del catalogo naniano)). La collazione offerta dall’apparato non corrisponde a nessuno dei due: le lezioni del codice sono infatte attribuite a „a” (Marc. gr. 519) o a „f“ (Laur. Glut. (sic) LXXII.32).

    Anonymus de Sophisticis elenchis

    • P. Kotzià-Pantelé, Το «Περὶ τῶν σοφιστικῶν ἐλέγχων» του κώδικα Marc. gr. XI, 22, Επιστημονική Επετηρίδα της Φιλοσοφικής Σχολής Θεσσαλονίκης 18, 1979, p. 207–221.
    • S. Ebbesen, Commentators and Commentaries on Aristotle's Sophistici Elenchi. A Study of Post-Aristotelian Ancient and Medieval Writings on Fallacies, Bd. III: Appendices, Danish Summary, Indices [Corpus Latinum Commentariorum in Aristotelem Graecorum - De Wulf-Mansion Centre, VII,3], Leiden, E. J. Brill, 1981.

Faks.

  • Rácz, Bizánci költemények, tav. fuori testo (f. 40v).

Quelle

  • Ciro Giacomelli, autopsia, maggio–agosto 2018